Από τη Γαλατία στη Ρώμη, μέσω της Ανκύρας.

Ξεκινώντας από τη στάση M1 Ulus, περπατήστε προς την πλατεία Ulus, διασχίζοντας το Μνημείο της Νίκης, και ακολουθήστε την οδό Anafartalar. Ο Ρωμαϊκός δρόμος, που βρίσκεται σήμερα σε βάθος δύο έως τριών μέτρων κάτω από την επιφάνεια, εκτείνεται μπροστά σας ως ένας ανοιχτός χώρος με περίφραξη. Ο δρόμος ανακαλύφθηκε το 1995 κατά τη διάρκεια των ανασκαφών για την κατασκευή της αγοράς Ulus, υπό την προεδρία του καθηγητή Cevdet Bayburtluoğlu, από το Μουσείο των Ανατολικών Πολιτισμών και ειδικούς του Πανεπιστημίου της Άγκυρας. Λόγω της θέσης του ως κύριος δρόμος βορρά-νότου της Ρωμαϊκής Άγκυρας, ονομάστηκε "cardo maximus" και εκτείνεται παράλληλα με τη λεωφόρο Atatürk. Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών, αποκαλύφθηκε ένα τμήμα μήκους 216 μέτρων: ένας δρόμος πλάτους 6,7 μέτρων με επένδυση από ανδεζίτη, με πλακόστρωτα πεζοδρόμια πλάτους 1,5 μέτρων και ύψους 20 εκατοστών και στα δύο πλάγια. Στη δυτική πλευρά, βρέθηκε μια στοά με ψηφιδωτά και σειρές καταστημάτων. Τα κεραμικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι ο δρόμος δεν είναι μεταγενέστερος του 1ου αιώνα μ.Χ. Το 2006, κατά τη διάρκεια ανασκαφών σε χώρο στάθμευσης του Δήμου, ανακαλύφθηκε η συνέχεια του δρόμου, ενώ το 2007 βρέθηκε ένα άγαλμα του Ερμή ηλικίας 1800 ετών, καθώς και φωτιστικά της περιόδου των Σελούκων και ναργιλέδες της Οθωμανικής περιόδου.

Με πρωτόκολλο μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και του Μεγάλου Δήμου, ένα τμήμα 640 τετραγωνικών μέτρων διαμορφώθηκε και άνοιξε για το κοινό στα τέλη του 2024: περιλαμβάνει πεζόδρομους, μεταλλική περίφραξη, φωτισμό, μια ανακαινισμένη πηγή νερού και ενημερωτικές πινακίδες με κωδικούς QR. Υπάρχουν αναφορές για ένα ακόμη τμήμα που προστατεύεται κάτω από γυαλί στον κήπο του Δήμου, αλλά λόγω της χρήσης του ως δημόσιο κτίριο, η επίσκεψη εκεί δεν συνιστάται. Το κύριο σημείο αναφοράς είναι αυτός ο ανοιχτός χώρος.

Παρατηρήστε πόσο βαθιά βρίσκεται ο δρόμος κάτω από το σημερινό επίπεδο. Αυτό είναι το γεωλογικό στρώμα που καλύπτει την απόσταση δύο χιλιάδων ετών μεταξύ της Ρωμαϊκής και της Δημοκρατικής πόλης. Τα

Από την οδό Anafartalar, ανεβείτε προς τον λόφο Hacı Bayram. Ο ναός βρίσκεται δίπλα από το τζαμί και είναι ορατός από έξω. Σε αυτή τη διαδρομή, περισσότερο από το ίδιο το κτίριο, θα εστιάσετε στα κείμενα που είναι χαραγμένα στους τοίχους του. Ο ναός χτίστηκε μεταξύ των ετών 25-20 π.Χ., αμέσως μετά την ένταξη της Γαλατίας στην ρωμαϊκή επαρχία, αφιερωμένος στον Αύγουστο και σε μια ρωμαϊκή θεότητα. Το κτίριο είναι κατασκευασμένο από μάρμαρο. Σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο, διέθετε δεκαπέντε κολώνες στις μακρές πλευρές και έξι στις κοντές. Μετά τον θάνατο του Αυγούστου το 14 μ.Χ., η λίστα των επιτευγμάτων του, γνωστή ως "Res Gestae Divi Augusti", χαράχθηκε εδώ: το λατινικό κείμενο στους δύο εσωτερικούς τοίχους του πρόπυλου, ενώ η ελληνική μετάφραση στον εξωτερικό τοίχο του διαδρόμου. Αυτοί οι τοίχοι είναι η πληρέστερη υπάρχουσα αναπαραγωγή του πρωτότυπου, το οποίο χάθηκε στη Ρώμη, και γι' αυτό το κτίριο είναι γνωστό ως "Monumentum Ancyranum". Το 1555, μια αποστολή των Αψβούργων, που επισκέφτηκε την οθωμανική αυλή, διάβασε την επιγραφή και την έφερε στη Δύση.

Κατά την περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, γύρω από τον 5ο αιώνα, στο κτίριο ανοίχθηκαν παράθυρα και μετατράπηκε σε εκκλησία. Σήμερα, σώζονται οι δύο πλευρικοί τοίχοι και το πλαίσιο της πόρτας, ενώ μπορούν να διακριθούν οι θέσεις έξι κολόνων. Λόγω των σεισμών και των καιρικών συνθηκών, οι τοίχοι έχουν υποστεί φθορές, οπότε η World Monuments Fund συμπεριέλαβε το κτίριο στις λίστες του 2002 και 2004, και πραγματοποιήθηκαν εργασίες συντήρησης σε συνεργασία με το ODTÜ.

Για να διαβάσετε την επιγραφή, κοιτάξτε την πλευρά του πρόπυλου, την εσωτερική επιφάνεια του πλαισίου της πόρτας. Τα γράμματα διακρίνονται πιο καθαρά στο φως του πρωινού. Η αυλή του τζαμιού είναι χώρος λατρείας: αν τύχει να πέσετε σε ώρα προσευχής, περιμένετε, παραμείνετε σιωπηλοί και αποφύγετε να μιλάτε δυνατά στην αυλή. Από εδώ, θα κατεβείτε στην οδό Hisarparkı και θα περπατήσετε προς το θέατρο.

Πηγή: Wikipedia (Augustus Tapınağı); Wikipedia (Monumentum Ancyranum); TDV İslam Ansiklopedisi.

Το θέατρο βρίσκεται στην βορειοδυτική πλαγιά του κάστρου, με θέα στο ρέμα Bentderesi, ακριβώς πάνω από την οδό Hisarparkı. Ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών για μια κατασκευή το 1982. Οι ειδικοί του Μουσείου των Ανατολικών Πολιτισμών και οι καθηγητές του Τμήματος Κλασικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Άγκυρας πραγματοποίησαν ανασκαφές μεταξύ 1982 και 1986. Το 1992 κηρύχθηκε αρχαιολογικός χώρος και πραγματοποιήθηκαν νέες ανασκαφές μεταξύ 2009 και 2010. Η ακριβής ημερομηνία κατασκευής είναι άγνωστη, αλλά οι πηγές αναφέρουν ότι χτίστηκε μεταξύ του 1ου και 1ου αιώνα μ.Χ. Θεωρείται ότι επισκευάστηκε κατά τη διάρκεια της εποχής του Αδριανού και ότι η ορχήστρα μετατράπηκε σε δεξαμενή νερού τον 3ο αιώνα. Το κτίριο, με διαστάσεις περίπου 59 x 46,5 μέτρα, είναι χτισμένο στην πλαγιά και αποτελείται από: ένα ημικυκλικό κοίλο, θολωτές στοές, μια ορχήστρα διαμέτρου 12-13 μέτρων και ένα κτίριο σκηνής με πέντε εισόδους. Οι πέντε εισόδους είναι σπάνιες στα ρωμαϊκά θέατρα και θεωρούνται χαρακτηριστικό της Ανατολίας. Το υλικό κατασκευής είναι ανδεζίτης από την περιοχή της Άγκυρας. Η χωρητικότητα, σύμφωνα με τις πηγές, κυμαίνεται μεταξύ τριών και πέντε χιλιάδων θεατών. Στο θέατρο αυτό γίνονταν οι "Ακτιαίοι Αγώνες", που διοργανώνονταν προς τιμή της νίκης του Αυγούστου στην Ακτίο.

Η Δήμος της Μητροπολιτικής Περιφέρειας ξεκίνησε το 2020 ένα έργο αναστήλωσης που μεταμόρφωσε το θέατρο και τον περιβάλλοντα χώρο σε ένα αρχαιολογικό πάρκο. Άνοιξε για το κοινό στις 8 Ιουνίου 2025. Η νέα διάταξη καθισμάτων φιλοξενεί περίπου χίλια πεντακόσια άτομα. Οι πρώτες δύο σειρές είναι κατασκευασμένες από μάρμαρο Αφιόν, οι ανώτερες σειρές από ανδεζίτη, ενώ η σκηνή είναι κατασκευασμένη από ξύλο πάνω σε ατσάλι. Η χρήση λευκού μαρμάρου έχει επικριθεί από ειδικούς. Τα αυθεντικά πέτρες εκτίθενται στον βορειοανατολικό άξονα, υπάρχουν πεζοδρόμια και νυχτερινή φωτισμό.

Από το δρόμο, το κτίριο είναι ορατό στο σύνολό του. Μπορείτε να μπείτε στο χώρο μέσω των πεζοδρόμων, αλλά αποφύγετε να ανεβείτε

Καθώς ανεβαίνετε από το θέατρο προς το κάστρο, παρατηρήστε αυτή τη φορά τα τείχη. Υπήρχαν οχυρώσεις στην περιοχή από την εποχή των Φρυγών, οι Γαλάτες την χρησιμοποίησαν ξανά τον 3ο αιώνα π.Χ., αλλά τα τείχη που βλέπετε σήμερα είναι βυζαντινά. Σύμφωνα με τη Wikipedia στα αγγλικά, και οι δύο γραμμές τειχών χτίστηκαν μετά την περσική καταστροφή γύρω στο 622. Το εσωτερικό τείχος χτίστηκε πιθανότατα τον 7ο αιώνα, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Βασιλιά Κωνσταντίνου Β', ενώ το εξωτερικό λίγο αργότερα. Σύμφωνα με την Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV, ο Μιχαήλ Γ' επισκεύασε τα τείχη το 859. Η εσωτερική ακρόπολη περιβάλλει μια έκταση περίπου 350 επί 150 μέτρα. Υπάρχουν 42 πύργοι, κυρίως πενταγωνικοί, πάνω από τα τείχη που έχουν ύψος 14-16 μέτρα. Οι πύργοι στο εξωτερικό τείχος απέχουν περίπου σαράντα μέτρα μεταξύ τους.

Το κύριο θέμα αυτής της διαδρομής είναι οι ανακατασκευασμένες πέτρες. Κατά τη διάρκεια της ανακατασκευής στους 8ο και 9ο αιώνες, μαρμάρινες πλάκες από κατεστραμμένα ρωμαϊκά μνημεία, κορμοί κολώνων και μαρμάρινες υδρορροές ενσωματώθηκαν στα τείχη. Μπαίνοντας από την πύλη και περπατώντας κατά μήκος του εσωτερικού τείχους, παρατηρήστε τις κάτω σειρές του τοίχου: οι λευκές μαρμάρινες πλάκες, τα κομμένα κομμάτια κολώνων και οι υδρορροές είναι εύκολα αναγνωρίσιμα μέσα στην ανδεσιτική μάζα. Μερικές από τις πέτρες που αφαιρέθηκαν από το θέατρο και τους δρόμους πιθανότατα χρησιμοποιήθηκαν σε αυτά τα τείχη.

Ανεβαίνοντας στον Πύργο της Ανατολής, μπορείτε να δείτε το θέατρο, τον λόφο του Χατζί Μπαγιάμ και τη γραμμή της Ρωμαϊκής Οδού σε ένα ενιαίο πλάνο, κάτι που σας δίνει μια συνολική εικόνα της περιοχής. Το "Ακ Κάλε" είναι το ψηλότερο σημείο της εσωτερικής ακρόπολης. Το μονοπάτι είναι λιθόστρωτο και η κλίση είναι απότομη, οπότε προσέξτε, ειδικά όταν βρέχει. Κάντε ένα διάλειμμα για το μεσημεριανό γεύμα μέσα στο κάστρο και επισκεφθείτε τα δύο μουσεία που βρίσκονται στον Δρόμο των Φρουρών.

Πηγή: Wikipedia (Ankara Kalesi); Wikipedia (An

Στο εσωτερικό του κάστρου, στην οδό Gözcü, βρίσκεται το Μουσείο Αρχαιολογίας και Τέχνης Erimtan, το οποίο άνοιξε τις πόρτες του στις 14 Μαρτίου 2015, παρουσιάζοντας τη συλλογή που συγκέντρωσε ο επιχειρηματίας Yüksel Erimtan από το 1960 και μετά. Είναι το πρώτο ιδιωτικό μουσείο της Άγκυρας. Το μουσείο στεγάζεται σε τρία ιστορικά κτίρια που έχουν ανακαινιστεί, με μια εξωτερική όψη κατασκευασμένη από πέτρα που θυμίζει τα τείχη του κάστρου, ενώ στους εσωτερικούς τοίχους υπάρχουν επιγραφές σε ρωμαϊκό ύφος. Εκτός από τον εκθεσιακό χώρο, το μουσείο διαθέτει μια πολυλειτουργική αίθουσα, ένα εκπαιδευτικό εργαστήριο και μια βιβλιοθήκη. Η συλλογή περιλαμβάνει περίπου δύο χιλιάδες αντικείμενα, κυρίως από την Ανατολία, που χρονολογούνται από την περίοδο των Χιττών, των Ουραρτού, των Ασσυρίων, των Αχαιμενιδών, της Ελληνιστικής περιόδου, της Ρωμαϊκής και της Βυζαντινής εποχής, όπως αγγεία, κανάτες, δοχεία μέτρησης, αρωματικά μπουκάλια, τσιμπιδάκια, καθρέφτες, κοσμήματα και νομίσματα.

Σε αυτή τη διαδρομή, θα ανακαλύψετε την καθημερινή ζωή της Ρώμης. Η ιστοσελίδα του μουσείου αναδεικνύει τα ρωμαϊκά δαχτυλίδια, τα νομίσματα, τα γυάλινα αντικείμενα και τα κοσμήματα, αντικείμενα που κουβαλούσαν οι άνθρωποι στις τσέπες και στα δάχτυλά τους, καθώς παρακολουθούσαν τις παραστάσεις στο θέατρο ή ψώνευαν στα καταστήματα της "cardo". Στις βιτρίνες με τα νομίσματα, παρατηρήστε τη σειρά των πορτρέτων των αυτοκρατόρων: η σειρά ξεκινά με τον Αύγουστο και σας δείχνει υπό ποιους αυτοκράτορες η Άγκυρα γνώρισε ευημερία. Το τμήμα με τα γυάλινα αντικείμενα δείχνει πώς τόσο λεπτά αντικείμενα κατάφεραν να διατηρηθούν για δύο χιλιάδες χρόνια. Μην αφήσετε το μικρό μέγεθος των αντικειμένων να σας βιάσει: επιβραδύνετε και θαυμάστε τα αντικείμενα στις καλά φωτισμένες βιτρίνες.

Το μουσείο είναι κλειστό τις Δευτέρες. Δεν διαθέτει χώρο στάθμευσης και απαιτείται προκράτηση για ομαδικές επισκέψεις. Υπάρχουν προγράμματα συναυλιών, διαλέξεων και εργαστηρίων. Για το τρέχον πρόγραμμα και τις τιμές εισόδου, επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα.

Η τελευταία στάση της ημέρας είναι ο χώρος όπου εκτίθενται τα ευρήματα των ανασκαφών που έχετε δει από το πρωί. Το μουσείο ιδρύθηκε το 1921 στον πύργο Akkale της Κάππης, με την ονομασία Μουσείο των Εθίμων. Το Mahmut Paşa Bedesteni και το Kurşunlu Han ανακαινίστηκαν και το πρώτο τμήμα άνοιξε το 1943, ενώ το 1968 πήρε την τωρινή του ονομασία. Το 1997, ανακηρύχθηκε "Μουσείο της Χρονιάς" στην Ευρώπη. Στον πάνω όροφο, η έκθεση ακολουθεί μια χρονολογική σειρά, από την Παλαιολιθική Εποχή έως την περίοδο των Ουράρτου. Για αυτή τη διαδρομή, είναι σημαντικό να επισκεφθείτε τον κάτω όροφο, όπου βρίσκεται η ενότητα με τίτλο "Αγκυρα και οι Κλασικές Εποχές" στην ιστοσελίδα του μουσείου. Εδώ θα βρείτε τμήματα από το τείχος ενός καταστήματος που ανακαλύφθηκαν στην ανασκαφή της Ρωμαϊκής Οδού, καθώς και μωσαϊκά, γυάλινα αντικείμενα, νομίσματα, φωτιστικά και κεραμικά, καθώς και γλυπτά και αρχιτεκτονικά στοιχεία από το Ρωμαϊκό Θέατρο. Σε αυτές τις βιτρίνες, θα μπορέσετε να κατανοήσετε τι πωλούνταν στα καταστήματα του "cardo" που είδατε άδεια νωρίτερα, καθώς και ποια αγάλματα κοσμούσαν το κτίριο του θεάτρου.

Σημαντική προειδοποίηση: Οι αίθουσες της Αγκύρας και οι Κλασικές αίθουσες στον κάτω όροφο ήταν κλειστές λόγω μακροχρόνιων εργασιών συντήρησης. Αυτή η διαδρομή βασίζεται σε αυτές τις αίθουσες, οπότε πριν την επίσκεψή σας, ελέγξτε στην ιστοσελίδα του μουσείου για να δείτε αν είναι ανοιχτές. Εάν είναι κλειστές, κατευθυνθείτε στην ενότητα των Φρυγών στον πάνω όροφο: Τα εκθέματα που προέρχονται από τους αρχαιολογικούς χώρους της Αγκύρας, όπου κατοικούσαν οι Φρύες πριν από τους Γαλάτες, περιγράφουν τα στρώματα της πόλης πριν από την εποχή των Γαλατών.

Το μουσείο βρίσκεται στην οδό Gözcü No 2, λίγα βήματα από το Erimtan. Υπάρχει ηχητικός οδηγός. Στην επίσημη ιστοσελίδα αναφέρεται ότι δεν υπάρχουν ημέρες που είναι κλειστό, αλλά ελέγξτε τις ώρες λειτουργίας από εκεί. Στην κεντρική αίθουσα του Bedesteni, αφιερώστε χρόνο στα μεγάλα εκθέματα, ενώ στις γύρω αίθουσες, στα μικρότερα. Δύο ώρες είναι αρκετές για τα τμήματα αυτής της διαδρομής, αλλά όχι για ολόκληρο το μουσείο.

Πηγή: muze.gov.