Τα εμπορικά κέντρα πίσω από την Καλιτσάντζι.

Ξεκινήστε την περιήγησή σας από την καρδιά της Αγοράς, από το "bedesten", το κέντρο της. Στην "Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια" της TDV, ο Semavi Eyice περιγράφει ότι αυτό το εμπορικό κέντρο, που βρίσκεται ανάμεσα στα τζαμιά Beyazıt και Nuruosmaniye, αναπτύχθηκε γύρω από δύο "bedesten". Το παλαιότερο, το Cevahir Bedesteni, βρίσκεται στο κέντρο της σημερινής αγοράς. Έχει δεκαπέντε τρούλους, κατασκευάστηκε από τον Φατίχ Σουλτάν Μωάμετ μετά την κατάκτηση και αρχικά ονομαζόταν "Bezzazistan", που σημαίνει "αγορά υφασμάτων". Το Sandal Bedesteni, που βρίσκεται προς την πλευρά του Nuruosmaniye, έχει είκοσι τρούλους. Η ιστορία του είναι αμφιλεγόμενη, αλλά ο Ekrem Hakkı Ayverdi το εντόπισε σε φιλανθρωπικά αρχεία του 1478-1479 και συνήθως συνδέεται με την περίοδο του Φατίχ.

Η αγορά μεγάλωσε με την προσθήκη αμέτρητων καταστημάτων και "χαν" (εμπορικών κτιρίων) γύρω από αυτά τα δύο κεντρικά σημεία, κατά τη διάρκεια των αιώνων. Η σημερινή της μορφή διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό μετά από δύο καταστροφές. Ο σεισμός του 1894 προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο κτίριο. Στις επανακατασκευές που ακολούθησαν, τα όρια της αγοράς μειώθηκαν και περίπου το ήμισυ των γύρω "χαν" έμειναν εκτός. Η πυρκαγιά της 26ης Νοεμβρίου 1954 κατέστρεψε τα δύο τρίτα του κτιρίου. Οι εργασίες αποκατάστασης διήρκεσαν πέντε χρόνια και ολοκληρώθηκαν στις 28 Ιουλίου 1959.

Σταθείτε για λίγα λεπτά κάτω από τους τρούλους του Cevahir Bedesteni και παρατηρήστε τις βάσεις που τους στηρίζουν. Το υπόλοιπο της αγοράς έχει απλωθεί γύρω από αυτό το κεντρικό σημείο. Στη συνέχεια, επισκεφθείτε το Sandal Bedesteni, με τους είκοσι τρούλους, και συγκρίνετε τα δύο κτίρια. Στη συνέχεια, κατευθυνθείτε προς το βόρειο τμήμα της αγοράς, προς το Zincirli Han. Ο καλύτερος τρόπος για να δείτε πώς αυτός ο κόσμος του εμπορίου, που κάποτε ήταν ένα, έχει χωριστεί σήμερα, είναι να βγείτε από την αγορά και να μπείτε στα "χαν". Οι δρόμοι είναι παρόμοιοι μεταξύ τους, οπότε ακολουθήστε τις κύριες οδούς και τα ονόματα των εισόδων για να μην χαθείτε. Ελέγξτε τις τρέχουσες ώρες λειτουργίας και τις ημέρες από τις επίσημες ανακοινώσεις

Το Zincirli Han, που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Κλειστής Αγοράς, είναι ένα από τα πιο γνωστά χάνια που βρίσκονται εντός των ορίων της αγοράς. Σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια KÜRE, το κτίριο είναι ένα οθωμανικό εμπορικό χάνι με μία αυλή και δύο ορόφους, χτισμένο το 1708. Η Wikipedia αναφέρει επίσης την ίδια ημερομηνία. Το κύριο τμήμα του είναι μια ευρεία, ορθογώνια αυλή, γύρω από την οποία βρίσκονται οι δύο όροφοι. Από τη νοτιοανατολική πλευρά της αυλής, υπάρχει μια μικρή, τετράγωνη περιοχή.

Αυτό είναι το πιο ήσυχο και διακριτικό σημείο της διαδρομής, οπότε είναι ένα καλό μέρος για να παρατηρήσετε τη βασική διάταξη ενός χανιού. Πηγαίνετε στο κέντρο της αυλής και κοιτάξτε γύρω σας. Οι ανοίγματα στο ισόγειο οδηγούν σε καταστήματα, ενώ οι στοές στον πάνω όροφο οδηγούν σε εργαστήρια. Με τους τοίχους από χοντρά πέτρες, τα τοξωτά μέρη από τούβλα και τις πράσινες περσίδες, το κτίριο δεν έχει την επιβλητικότητα των μεγάλων χανιών, αλλά μάλλον την αίσθηση ενός καθημερινού χώρου εργασίας. Να έχετε κατά νου αυτό το μέγεθος όταν δείτε αργότερα τα τρία αυλιά του Büyük Valide Han και την τεράστια αυλή του Büyük Yeni Han.

Η πραγματική ταυτότητα του χανιού βρίσκεται στην εργασία που διεξάγεται εδώ. Σύμφωνα με την KÜRE, εδώ ασκούνται επαγγέλματα όπως η υφαντουργία, η χαλκοτεχνία, η επισκευή χαλιών, η παλαιοπωλική τέχνη, η κατασκευή κοσμημάτων και η κοσμηματοποιία, και αυτές οι δραστηριότητες συνεχίζονται και σήμερα. Η Wikipedia αναφέρει ότι στο ισόγειο βρίσκονται καταστήματα κοσμημάτων, ενώ στους πάνω ορόφους βρίσκονται εργαστήρια. Μπορείτε να σταθείτε για λίγο στις στοές και να παρακολουθήσετε τους τεχνίτες να εργάζονται από απόσταση, αλλά ζητήστε άδεια πριν τραβήξετε φωτογραφίες. Από εδώ, βγείτε από την πύλη Mahmutpaşa και κατεβείτε την οδό Mahmutpaşa, περνώντας μπροστά από το Çuhacı Han, που βρίσκεται στην αρχή της οδού, κοντά στη βόρεια πλευρά του τζαμιού Nuruosmaniye.

Πηγή: Εγκυκλοπαίδεια KÜRE; Wikipedia.

Στην αρχή της οδού Mahmutpaşa, αφού περάσετε το Çuhacı Han, που βρίσκεται βόρεια του τζαμιού Nuruosmaniye, και κατεβείτε την οδό, θα φτάσετε στο Kürkçü Han. Μια σύντομη σημείωση για το Çuhacı Han: σύμφωνα με την Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV, χτίστηκε από τον Νεβσεχίρλι Νταμάτ Ιμπραήμ Πασά, υπουργό του Σουλτάνου Αχμέτ Γ', μεταξύ των ετών 1718 και 1730. Έλαβε αυτό το όνομα επειδή εδώ συγκεντρώνονταν οι έμποροι υφασμάτων και οι συντεχνίες. Υπέστη ζημιές στην μεγάλη πυρκαγιά του Hocapaşa το 1750 και τον 19ο αιώνα αντικαταστάθηκε από καταστήματα κοσμημάτων.

Το Kürkçü Han είναι πολύ παλαιότερο. Σύμφωνα με την TDV, χτίστηκε στα μέσα του 15ου αιώνα, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Φατίχ Σουλτάν Μωχάμετ, ως κληροδότημα του Μεγάλου Βεζίρη Μαχμούτ Πασά, και αποτελεί ένα από τα πρώτα εμπορικά κτίρια της πόλης. Το Mahmutpaşa Hamamı, που ανήκει στο ίδιο συγκρότημα, βρίσκεται λίγα βήματα μακριά.

Το κτίριο αποτελείται από δύο τμήματα και οι συνολικές του διαστάσεις είναι περίπου 128 x 68 μέτρα. Το πρώτο τμήμα έχει ορθογώνιο σχέδιο, με δωμάτια σε δύο ορόφους που περιβάλλουν την κεντρική αυλή. Το σχέδιο του δεύτερου τμήματος, που βρίσκεται βόρεια, είναι ακανόνιστο. Σύμφωνα με την TDV, το αρχικό κτίριο περιείχε 127 δωμάτια, ένας αριθμός παρόμοιος με αυτόν που αναφέρει ο Εβλιά Τσελεμπί (120). Στην αυλή υπάρχει ένα μικρό τζαμί που χτίστηκε από τον Χατζί Κιουτσούκ Αχμέτ Αγκά. Μετά από μεγάλους σεισμούς, οι κολώνες των στοών μετατράπηκαν σε πέτρινες κολώνες.

Η χρήση του κτιρίου για πάνω από πέντε αιώνες άφησε το σημάδι της. Ορισμένα τμήματα κατεδαφίστηκαν και έγιναν προσθήκες που αλλοίωσαν την αρχική αρχιτεκτονική. Σύμφωνα με την TDV, το 2002 το κτίριο ήταν σε κακή κατάσταση, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει καθαριστεί και επισκευαστεί εν μέρει. Σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια, σήμερα ένα τμήμα του κτιρίου ανήκει στη Γενική Διεύθυνση Κληροδοτημάτων, ένα άλλο τμήμα ανήκει σε ιδιώτες και φιλοξενεί κυρίως καταστήματα που πωλούν μαλλί και υφάσματα. Π

Καθώς κατευθύνεστε από το Kürkçü Han προς τη δυτική πλευρά, και φτάνετε στην οδό Çakmakçılar Yokuşu, θα παρατηρήσετε μια μακριά πρόσοψη στο πλάι του δρόμου. Το Büyük Yeni Han χτίστηκε από τον σουλτάνο Μουσταφά Γ' για να εξασφαλίσει έσοδα για τα θεσμικά του ιδρύματα. Η έκταση του οικοπέδου άρχισε να συγκεντρώνεται μέσω ανταλλαγών με θεσμικά ιδρύματα το 1761, και το κτίριο ολοκληρώθηκε το 1177 (1763-1764). Ο αρχιτέκτονας είναι άγνωστος, αλλά στα έγγραφα αναφέρεται επανειλημμένα ο Şehremini Haşim Ali Bey, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την έναρξη της κατασκευής. Σύμφωνα με τη Wikipedia, είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κτίριο του είδους του στην Κωνσταντινούπολη, μετά το Büyük Valide Han.

Αυτό που διακρίνει το κτίριο είναι η μορφή του. Τα δωμάτια είναι τοποθετημένα σε τρεις ορόφους γύρω από μια μακρόστενη και στενή αυλή. Το TDV περιγράφει δύο αυλές που διαχωρίζονται από ένα ενδιάμεσο τμήμα, δίνοντας τις διαστάσεις 42 x 15 και 25 x 12-15 μέτρα, ενώ η Wikipedia αναφέρει ότι η συνολική έκταση της αυλής είναι περίπου 85 μέτρα. Μπαίνοντας στην αυλή και κοιτάζοντας προς το τέλος της, η διαδοχή των τριών ορόφων με τις στοές είναι από τις πιο αξιομνημόνευτες εικόνες. Δώστε προσοχή στους τοίχους, όπου εναλλάσσονται ανοιχτόχρωμες και σκουρόχρωμες πέτρες, και στις προεξοχές των ανώτερων ορόφων που προεξέχουν προς τον δρόμο. Το πέτρινο πτηνό και η επιγραφή "μασάλαχ" στη γωνία της οδού Sandalyeciler είναι μια μικρή έκπληξη του χάν.

Στα πρώτα χρόνια, το χάν φιλοξενούσε κυρίως χρηματιστές. Μια καταγραφή του 1780, όπως αναφέρεται από την Wikipedia, δείχνει ότι 74 από τα δωμάτια καταλαμβάνονταν από χρηματιστές. Σύμφωνα με το TDV, μεταξύ 1868 και 1927, εκεί στεγαζόταν και ένα ασφαλιστικό ταμείο, ενώ σε μεταγενέστερες περιόδους, εγκαταστάθηκαν εργαστήρια υφαντουργίας και μικρές βιομηχανικές μονάδες. Σήμερα, το χάν είναι ακόμα γεμάτο καταστήματα και επαγγελματικούς χώρους. Καθώς περιφέρεστε στις στοές, μην εμποδίζετε την πρόσβαση στα καταστήματα και αφήστε τους ανθρώπους που μεταφέρουν φορτίο να περάσουν από τις σκάλες.

Πηγή: TDV İslam Ans

Καθώς ανεβαίνετε λίγο παραπάνω στην οδό Çakmakçılar Yokuşu, φτάνετε στο Büyük Valide Han, ένα μεγάλο συγκρότημα με μεγάλη πρόσοψη που εκτείνεται κατά μήκος του δρόμου. Σύμφωνα με την Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια TDV, είναι η μεγαλύτερη εμπορική κατασκευή στην Κωνσταντινούπολη. Το χανούμι χτίστηκε από την Kösem Valide Sultan, με σκοπό να χρηματοδοτήσει τα έργα της και ιδιαίτερα το Τουρκο-Τζαμί στην Ουζουντούρ. Οι πηγές διαφωνούν σχετικά με την ιστορία: η TDV το συνδέει με την περίοδο βασιλείας του γιου της, του Σουλτάνου Μουράτ Δ', (1632-1640), ενώ η Βικιπαίδεια αναφέρει το έτος 1651. Στο σημείο αυτό, προηγουμένως βρισκόταν το παλάτι του Τσεράχ Μεχμέτ Πασά.

Το χανούμι είναι χτισμένο γύρω από τρεις αυλές. Μπαίνοντας από την είσοδο, βρίσκεστε πρώτα σε μια ακανόνιστη αυλή, σχεδόν τριγωνική, και από εκεί μεταφέρεστε στην μεγάλη κεντρική αυλή, με περίμετρο περίπου 55 μέτρων, και τέλος στην μικρότερη τρίτη αυλή. Τα δωμάτια του ισογείου έχουν θολωτή οροφή, ενώ τα δωμάτια του πάνω ορόφου έχουν θόλους. Σύμφωνα με την TDV, ο αριθμός των δωματίων είναι περίπου 210. Αναζητήστε τον πέτρινο πύργο που υψώνεται από μία από τις αυλές. Αυτός ο πύργος, που χρονολογείται από την εποχή των Βυζαντινών, έχει διαστάσεις 12 x 12 μέτρα και ύψος περίπου 25 μέτρα, και είναι ορατός ακόμη και από τη Γέφυρα του Γαλατά.

Το χανούμι για αιώνες ήταν σημείο συνάντησης για το μακρινό εμπόριο. Σύμφωνα με την TDV, εδώ διέμεναν έμποροι από την Ιράν και το Αζερμπαϊτζάν, και Ιρανοί τυπογράφοι λειτουργούσαν μέσα στο χανούμι, εκδίδοντας βιβλία. Σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια, από τον 19ο αιώνα, το χανούμι χρησιμοποιήθηκε κυρίως από Ιρανούς εμπόρους που εισήγαγαν χαλιά και μεταξιά. Σήμερα, οι χώροι του φιλοξενούν εργαστήρια και καταστήματα. Με την πάροδο του χρόνου, οι στοές της δεύτερης αυλής καλύφθηκαν με νέες κατασκευές, η τρίτη αυλή επεκτάθηκε, και η TDV σημειώνει ότι το 1989 η κατασκευή είχε υποστεί σημαντικές φθορές. Καθώς περιφέρεστε στις αυλές, παρατηρήστε τα διαφορετικά σχήματα των τριών αυλών και την πέτρινη