Vadinin içinde bir göl

Ermenek Barajı'nı ilk kez haritada gören biri, Karaman'ın düz Orta Anadolu ovasında bir su yüzeyi bekler. Oysa göl, Toros eteklerindeki dar bir vadinin içine yerleşmiştir. Kültür Portalındaki resmi tanıtım, Ermenek Barajı ve Hidroelektrik Santralini çevresi yemyeşil, suyu turkuaz renkli, piknik alanları olan bir doğa güzelliği olarak anlatır. Bu yüzden yer, Turkuaz Baraj adıyla da anılır. Bu yazı rakam yarışına ve üstünlük iddialarına girmeden, gölün vadiyle ve ilçeyle kurduğu ilişkiyi anlatmaya çalışıyor. Çünkü Ermenek'e gitmeyi değerli kılan şey bir ölçü değil, manzaranın kendisi.

Baraj, Karaman'ın Merkez ilçesinde değil, Ermenek ilçesinde yer alır. Kültür Portalı barajın Ermenek ilçe merkezinde bulunduğunu söyler. Haritalarda baraj bazen bir köy sınırında görünse de ziyaretçi için doğru adres Ermenek'tir. Bu ayrım önemli, çünkü Karaman Merkez'den buraya gelmek kısa bir şehir içi gezisi değil, bir ilçeler arası yolculuktur.

Oraya varmak

Kültür Portalı, Ermenek Barajı'nın Karaman merkeze 160 kilometre uzaklıkta olduğunu ve otobüs veya özel araçla gidildiğini yazar. Ermenek Kaymakamlığının coğrafya sayfası aynı mesafeyi Mut üzerinden verir ve ilçenin doğusunda Mut, güneyinde Gülnar ve Anamur, kuzeyinde Hadim ile Bozkır olduğunu sıralar. Aynı sayfa Mut'a 87, Gülnar-Anamur yönüne 110, Alanya'ya 320 kilometre uzaklık bildirir. Bu rakamlar yolculuğu planlarken fikir verir: Ermenek Karaman'dan bir akşamüstü uğranacak bir yer değil, günü buna ayırmanız gereken bir duraktır.

Yola çıkmadan önce güncel otobüs seferlerini ve yol durumunu ilgili kurumlardan kontrol edin. Özel araçla gidecekseniz dağ yolunda sürüş süresinin harita uygulamasının gösterdiğinden uzun olabileceğini hesaba katın. Yakıt ve su ihtiyacını yola çıkarken karşılamak akıllıca olur. İlçe merkezine vardığınızda gölü ilçenin içinden de görebilirsiniz. Bu yüzden önce çarşı yakınında bir tur atıp sonra kıyıya yönelmek iyi bir sıralamadır.

Ermenek'i tanımak

Göle gitmeden önce ilçeyi anlamak, manzarayı daha iyi okumanızı sağlar. Kaymakamlığın sayfası Ermenek'i Güney Anadolu'nun Taşeli bölgesi içinde, önceden Konya'ya bağlıyken 1989 yılında Karaman'a bağlanmış, beş bin yıldır insanların yaşadığı bir yerleşim merkezi olarak tanımlar. Valilik metni ise ilçenin Karamanoğulları'na başkentlik ettiğini ve uzun süre Silifke ile Mut'un kendisine bağlı olduğunu aktarır. Yani göl, yeni bir manzara olsa da çevresindeki ilçe eski bir yerleşimdir.

Ermenek, Akdeniz iklimiyle İç Anadolu kara iklimi arasında bir geçiş bölgesidir. Kaymakamlık, şehir içindeki rakımın 1250 ile 1300 metre arasında olduğunu ve çevrenin oldukça yüksek dağ ve tepelerle çevrili olduğunu belirtir. Ekilebilir toprak azdır. Buna karşılık orman ve su bakımından zengin sayılır. Bu bilgi göl manzarasını anlamak için anahtardır: yüksek bir platonun üzerinde, dağların arasına sıkışmış bir su yüzeyi görüyorsunuz.

Toros vadisinin dili

İlçenin güneyinden geçen Göksu, yani Ermenek Çayı ile kolları, dar vadi tabanları ve yamaçlar oluşturur. Kaymakamlık metnine göre bu vadi tabanlarında ve yamaçlarda zeytinden inciğe, susamdan pamuğa, nardan cevize kadar pek çok bitki ve meyve yetişir. Yüksekliği 2500 metreyi aşan çevre Toroslarda ise sedir, ladin ve köknar görülür, eteklerde çam ormanları vardır. Bir tarafta zeytin ve incir, öbür tarafta sedir ve köknar anlatan bir coğrafya, baraj gölüne bakarken akılda tutulması gereken bir çeşitliliktir. Kıyıdan göle baktığınızda yamaçların rengindeki farkları gözlemlemek, bu bilgiyi gözünüzle doğrulamanın kolay yoludur.

Ermenek'in barajı Ermenek Çayı üzerinde kurulmuş bir hidroelektrik tesisidir. Dolayısıyla gördüğünüz turkuaz yüzey, bir vadi tabanındaki nehrin yükseltilmiş halidir. Vadi duvarlarının dikliğini ve suyun içine nasıl indiğini fark etmek için kıyıdan yan tarafa bakmak yeterlidir.

Turkuaz rengin gözlemi

Resmi sayfaların hepsi suyun turkuaz rengine vurgu yapar. Valilik metni göl için turkuaz ile yeşilin birleşiminden söz eder. Bir suyun rengi ışığa, bulutlara ve bakış açısına göre değişir. Fotoğraf çekecekseniz öğleden önceki ve öğleden sonraki ışığı karşılaştırmak için iki farklı saatte kıyıda bulunmayı deneyin. Güneşi arkanıza alırsanız suyun rengi daha doygun çıkar, ancak vadi duvarlarının gölgesi bazı saatlerde yüzeyin bir kısmını karartabilir.

Rengin bu kadar anılmasının nedeni, çevredeki ormanlık yamaçlarla yarattığı karşıtlıktır. Resmi metin çevrenin yemyeşil olduğunu söyler. Yeşil yamaçlar ve turkuaz su yan yana geldiğinde manzara iki baskın renkten oluşur. Bu sadelik fotoğrafta da iyi çalışır.

Suda neler yapılır

Kültür Portalı, Ermenek Barajı ve Hidroelektrik Santralinin kano, tekne, su bisikleti, yelken ve dalış gibi su sporları için oldukça elverişli olduğunu belirtir. Valilik sayfalarında ise rafting, sualtı dalışı ve sörf gibi etkinlikler anılır, ayrıca bölgenin tekne turlarına da uygun olduğu yazılır. Bu listeler iki kurumun aynı alanı farklı başlıklarla tanımladığını gösterir. Biz bunları bir olanak listesi olarak okumanızı öneriyoruz, bir hizmet taahhüdü olarak değil. Hangi etkinliğin hangi dönemde, hangi koşullarda ve kimin işletmesiyle yapılabildiği zamanla değişir.

Bu yüzden suya girecekseniz önce güncel durumu yerel yönetimden ve ilçe kaymakamlığından öğrenin. Dalış, rafting ya da tekne gibi etkinliklerde güvenlik kurallarına uyun ve yetkili kişilerle çalışın. Yüzme bilmiyorsanız can yeleği kullanmak temel bir önlemdir. Soğuk ve derin bir vadi gölünde su sıcaklığının hava sıcaklığından çok daha düşük olabileceğini unutmayın. Bu bir saptama değil, dağ gölleri için genel bir uyarıdır. Suya girmek istemeyenler için kıyıda yürümek, piknik alanlarında oturmak ve manzarayı seyretmek de tam anlamıyla bir etkinliktir.

Yayla duraklarıyla tamamlamak

Göl günlük bir duraksa, ilçe birkaç günlük bir keşfe olanak verir. Kaymakamlık, Balkusan, Altıntaş, Kamış ve Tekeçatı yaylalarından söz eder. Özellikle Balkusan yaylasında arıcılık yapıldığını, buradaki çalba otundan elde edilen ballarla ve yaylalarda yapılan kaşar peyniriyle ünlü olduğunu yazar. Tekeçatı için ise oldukça sulak ve çayırlık bir alan olduğunu, sığır ve at beslendiğini, ilçenin en çok değerlendirilen mesire yerlerinden biri olduğunu söyler. Aynı sayfa, eski Ermenek-Mut-Karaman yolu kavşağındaki derin vadiye Tekeçatı denildiğini ekler.

Bu yerler baraj gölüyle aynı yolculukta birleşebilir, ama hepsine aynı günde yetişmeye çalışmayın. Dağ yollarında mesafeler uzar. Bir gün gölde, bir gün yaylalarda geçirmek daha gerçekçi bir plandır. Yaylalarda yerel ürün almak isterseniz satıcıyla doğrudan konuşun ve bölgenin üretimini destekleyin.

Mevsim ve hazırlık

Ermenek'in rakımı 1250 metrenin üzerinde olduğundan hava, aynı gün Karaman Merkez'dekinden farklı olabilir. Kaymakamlık, ilçeyi Akdeniz iklimiyle kara iklimi arasında bir geçiş bölgesi olarak tanımlar. Bu nedenle yola çıkmadan önce ilçenin hava durumuna bakın ve yanınıza bir kat fazla giysi alın. Yazın güneşten korunmak için şapka ve su, geçiş mevsimlerinde rüzgardan korunmak için ince bir ceket yeterli olabilir. Kışın yol koşullarını mutlaka önceden öğrenin.

Fotoğraf çekecekseniz geniş açılı bir lens ya da telefonun panorama modu vadiyi daha iyi anlatır. Kıyıda dik yamaçlara yaklaşırken dikkatli olun ve işaretli alanların dışına çıkmayın. Çöplerinizi yanınızda götürün. Piknik alanları resmi tanıtımda öne çıkan bir olanak olduğundan, bu alanların temiz kalması herkesin işine yarar.

Konaklama ve yürüyüş

Valilik metni, bölgede konaklama imkanı bulunduğunu söyler. Ayrıntılar ve güncel durum için yerel kurumlara başvurmak gerekir. İlçe merkezinde kısa bir yürüyüş, gölle tarihi yerleşimi bir arada görmek için iyi bir yoldur. Kaymakamlık sayfası ilçe çevresinde antik kentler ve tarihi yapılar bulunduğunu da anar. Bu yapıları gezmek istiyorsanız önceden güncel erişim bilgisini alın.

Karaman Merkez ile birlikte planlamak

Karaman'a tarih ve müze için gelenler, Ermenek'i ayrı bir gün olarak düşünmelidir. Merkez'deki kale, medrese ve müze durakları yürüyerek birbirine bağlanabilir. Ermenek ise 160 kilometre uzaklıkta olduğundan aynı güne sığdırılmaya çalışılırsa ikisi de yarım kalır. Önce Merkez'de bir gün geçirip ertesi gün erkenden yola çıkmak, göle sakin bir zihinle varmanızı sağlar. Dönüş yolculuğu için de gün batmadan yola çıkmayı planlamak, dağ yolunda daha rahat bir sürüş demektir. Eve dönüşte fotoğraflarınızı yan yana koyup vadi, göl ve yayla karelerini karşılaştırmak, ilin Merkez ilçeden ne kadar farklı bir coğrafyaya sahip olduğunu somut biçimde gösterecektir.

Sonuç olarak Ermenek Barajı, bir üstünlük listesinden çok bir manzara deneyimi olarak değer taşır. Toros vadilerinin arasında turkuaz bir göl, yeşil yamaçlar, yayla ürünleri ve eski bir ilçe merkezi bir araya gelir. Karaman'a Merkez ilçenin tarihi eserleri için gelen biri, bir günü buraya ayırarak ilin bambaşka bir yüzünü görebilir.

Kaynaklar

Kültür Portalı, Ermenek Turkuaz Barajı, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/karaman/gezilecekyer/ermenek-turkaz-baraji
Karaman Valiliği, Turkuaz Barajı, https://www.karaman.gov.tr/turkuaz-baraji
Karaman Valiliği, Ermenek Barajı Su Sporlarının Yeni Merkezi, https://karaman.gov.tr/ermenek-baraji-su-sporlarinin-yeni-merkezi
Ermenek Kaymakamlığı, Genel Coğrafya ve Yeryüzü Şekilleri, https://ermenek.gov.tr/genel-cografya-ve-yeryuzu-sekilleri
Vikipedi, Ermenek Barajı ve Hidroelektrik Santrali, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ermenek_Barajı_ve_Hidroelektrik_Santrali

Ermenek Barajı ve Toros Vadisinde Turkuaz Göl