İzmir'in Sokak Lezzetleri Sözlüğü

İzmir'in mutfağını restoranlarda değil tezgahlarda öğrenirsiniz. Şehrin en sevilen yiyecekleri ucuz, elde yenir ve çoğu başka yerde yok. İşte bilmeniz gereken kelimeler; sınav yok ama karnınız acıkacak.

Boyoz. Sefarad Yahudilerinin İzmir'e getirdiği, kat kat açılmış hamurdan küçük ve yağlı bir börek. Sade olanı asıl olan; yanında haşlanmış yumurta ve çay. Sabah sıcak alın, öğleden sonra bayatlar. Kemeraltı, Alsancak ve Karşıyaka'daki fırınlar sabah yediden itibaren satıyor.

Gevrek. İstanbul'da simit denen şeyin İzmir hali ama farkı var; pekmezli suya batırılıp piştiği için daha koyu ve daha çıtır. Simit derseniz İzmirli düzeltir, gülümseyerek ama düzeltir.

Kumru. Çeşme'nin katkısı; sert kabuklu, susamlı, kumru kuşuna benzediği için bu adı alan küçük ekmeğin içine sucuk, salam, kaşar ve domates konup ızgarada bastırılır. Çeşme'de klasik, Kemeraltı'nda her köşede. Öğle yemeği olarak yeter de artar.

Söğüş. Haşlanmış dana kellesinden ayıklanan etin dürüm ekmeğine sarılıp bol maydanoz, soğan ve baharatla servis edilmiş hali; dil, yanak, beyin. Kulağa nasıl geliyorsa gelsin, deneyenlerin çoğu ikinciyi ister. Kemeraltı'nda öğle saatlerinde tezgahlar açılır.

Kokoreç. İzmir'de ekmek arası değil, tabakta, domates ve biberle kavrulmuş yenir; Alsancak'ta gece yarısı klasiği.

Midye dolma. Pirinç, kuş üzümü ve baharatla doldurulmuş midye, limon sıkıp sokakta yenir. Kordon ve Kıbrıs Şehitleri'nde akşam saatlerinde satıcılar dolaşır; taze görünen tezgahı seçin, midenizden biz sorumlu değiliz.

Lokma. Kızarmış hamur topları, şerbetli. İzmir'de hayır için dağıtma geleneği var; sokakta bir kalabalık ve lokma dökülüyor derlerse sıraya girin, herkes girer. Karşıyaka çarşısındaki lokmacılar sabahtan akşama açık.

Bomba. İzmir'in kendi çikolatalı pastası; içi akışkan, dışı kabuk. Alsancak ve Karşıyaka pastanelerinde.

Şambali. Yoğurtlu irmik tatlısı, şerbetli, üstüne kaymak; Kemeraltı'nın girişindeki tezgahlarda.

Sakızlı her şey. Sakız Adası'nın karşısında olduğu için Çeşme'de sakızlı dondurma, sakızlı muhallebi ve sakızlı kahve bol.

Günün sırası şöyle. Sabah fırın önünde boyoz ve gevrek. Öğle Kemeraltı'nda kumru ya da söğüş. Akşamüstü Kordon'da midye. Gece kokoreç. Lokma ve şambali her saat geçerli. Çoğu nakitle ve ayakta yenir; masa isteyenlere Kemeraltı'nın han avluları var.

Bir kural daha. İzmirliler en iyi boyozcu konusunda anlaşamaz. Birine sorun, cevabını alın, sonra bir başkasına sorun. İkisini de deneyin, hakemlik yapmayın.