Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Radar Türkiye

İzmir'in Kent Ormanları ve Rekreasyon Alanları

İzmir'i çoğu kişi Kordon'un çimleri ve körfezin mavisiyle tanır. Oysa şehirde yaşayanların hafta sonu nefes aldığı yerler çoğu zaman kıyıdan biraz içeride, insanların gerçekten oturduğu ilçelerde durur.

Radar TürkiyeRadar Türkiye15 Ekim 20267
Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

İzmir'in Kent Ormanları ve Rekreasyon Alanları

İzmir'i çoğu kişi Kordon'un çimleri ve körfezin mavisiyle tanır. Oysa şehirde yaşayanların hafta sonu nefes aldığı yerler çoğu zaman kıyıdan biraz içeride, insanların gerçekten oturduğu ilçelerde durur. Balçova'nın ucunda bir zamanlar moloz dökülen burunda yetişmiş bir orman, Bornova'da açık hava konserlerine ev sahipliği yapan geniş bir park, dağ yamacında kızılçamlarla örtülü bir kent ormanı, Homeros'un adını taşıyan bir vadi ve Buca'da Levanten bir ailenin bahçesinden kalma yeşil bir alan. Bu yazı bu beş yeri sırayla anlatıyor, her birinin nasıl kurulduğunu, bugün içinde neler olduğunu ve hangisine hangi gün gitmenin daha akıllıca olduğunu kaynaklara dayanarak özetliyor. Ücret ve açılış saati yazmıyoruz; bu bilgiler değişiyor, gitmeden önce işleten kurumun güncel duyurusuna bakın.

Moloz sahasından ormana, İnciraltı

İnciraltı Kent Ormanı, Balçova'nın Bahçelerarası Mahallesi'nde, körfezin güney kıyısında yer alır. Ormanın kurulduğu yer eskiden Yenikale Burnu olarak bilinirdi ve buraya 1999 yılına kadar moloz dökülüyordu. Ağaçlandırma çalışmaları 2004 yılının sonunda başladı ve Haziran 2006'da tamamlandı; böylece eski döküm sahası şehrin içinde bir kent ormanına dönüştü. Alan toplam 622 dönümdür ve Vikipedi'deki sayıma göre içinde yirmi bini aşkın ağaç bulunur. Tür listesi uzundur, çünkü burası doğal bir orman değil, özenle dikilmiş bir koleksiyondur. Akasya, akçaağaç, çam, çınar, dişbudak, dut, erguvan, ıhlamur, iğde, Kanada kavağı, manolya, palmiye, servi, sığla ve söğüt bunlardan yalnızca bir kısmıdır.

Ormanın batısında Çakalburnu Lagünü vardır ve sazlıklarda çeşitli kuş türleri yaşar. Bu komşuluk İnciraltı'nı yalnız bir piknik alanı olmaktan çıkarır; ağaçların arasından yürüyüp birkaç dakika sonra flamingo izlediğiniz bir kıyıya varabilirsiniz. Orman içinde dinlenme alanları, yürüyüş parkurları ve bisiklet yolları bulunur. Bitişiğinde otopark, ilçe terminali ve karavan parkı vardır. Konak'tan başlayan kıyı bisiklet yolu da sizi buraya kadar getirir; kuş gözlemcilerinin sitesi Birdingplaces, lagüne İnciraltı adlı otobüs hattıyla da gelinebildiğini yazar. 2017'den bu yana her yıl 19 Mayıs haftasında ormanda İzmir Gençlik Festivali düzenlenmektedir.

Ormanın bugününe dair önemli bir not var. İzmir Büyükşehir Belediyesi 2026'da alanda kapsamlı bir yenileme çalışması başlattı. Doğal dokunun korunması ve alanın temiz tutulabilmesi için uzun yıllar piknik alanı olarak kullanılan bölgede mangal yakılması yasaklandı. Gece yarısından sonra alana giriş de artık kabul edilmiyor. Aşınan toprak zeminlere kilit parke döşeniyor, eskiyen kamelyalar, çeşmeler ve çocuk oyun grupları yenileniyor, yeni banklar ve oturma alanları ekleniyor. Yeşil dokuyu güçlendirmek için alana yeni ağaç ve bitki türleri de dikilecek. Gitmeden önce hangi bölümlerin çalışma nedeniyle kapalı olduğuna bakmanızda fayda var.

Bornova'nın büyük parkı, Aşık Veysel

Aşık Veysel Rekreasyon Alanı Bornova'dadır ve adını halk ozanından alır. Yapımına 2008'de başlanan park 25 Eylül 2010'da hizmete açıldı ve toplam 231 dönümlük bir alanı kaplar. Parkın merkezinde 1.500 metrekarelik yapay bir gölet bulunur, çevresinde yürüyüş yolları ve bir buçuk kilometre uzunluğunda bir bisiklet yolu dolaşır. Alanda basketbol ve tenis sahaları, bir mini futbol sahası, çocuk oyun alanları ve dinlenme terasları vardır. 2021'de hizmete giren yarı olimpik yüzme havuzu ile 12.000 metrekarelik Buz Sporları Salonu da parkın içindedir.

Parkı İzmir'in kültür takviminde özel kılan şey açık hava tiyatrosudur. Vikipedi onu şehrin en büyük amfitiyatrosu olarak tanımlar. 2026 yazında İzmir Kültür AŞ ve Fen İşleri ekiplerinin yürüttüğü yenileme çalışmasıyla tiyatrodaki 5.200 koltuğun tamamı yenilendi, sahne çatısı onarıldı ve sahnenin çevresine yeni ağaçlar dikildi. İşleten kurumun açıklamasına göre o yaz için 85 gecelik bir konser takvimi hazırlandı ve hava elverirse etkinliklerin kasım sonuna kadar uzatılması planlandı. Aynı sezon alanda ilk kez yeme içme noktaları kuruldu, kantin ve tuvaletler elden geçirildi, İzmir Kent Kitaplığı yayınları da tiyatronun çevresinde okurlarla buluştu. Park genelinde ücretsiz kablosuz internet hizmeti de sunulmaktadır. Konser gecesi gelecekseniz parkın geri kalanını gün batımından önce dolaşın; amfinin basamaklarından gölete ve ağaçlık alana doğru bakış, parkı en iyi özetleyen manzaradır.

Dağın eteğinde İzmir Kent Ormanı

Bornova'nın ikinci büyük yeşili şehrin içinde değil, hemen üstündeki yamaçtadır. İzmir Kent Ormanı 1.226 hektarlık alanıyla İnciraltı'ndaki ormandan çok daha büyüktür ve ilçe merkezine yaklaşık dört kilometre uzaklıktadır. Burada kızılçam yaygındır. Ardıç, defne, funda, mersin, saçlı meşe ve zakkum gibi Akdeniz bitkileri de orman tabanını doldurur. Ormanda akbaba, atmaca, kartal, keklik, sincap, tavşan ve tilki gibi canlıların yaşadığı kaydedilmiştir. Ziyaretçiler için seyir kulesi, seyir terasları, çocuk oyun alanları, bisiklet ve yürüyüş yolları yapılmıştır. İnciraltı düzlükte yürümek isteyenlerin, İzmir Kent Ormanı ise biraz yokuş çıkıp şehri yukarıdan görmek isteyenlerin seçimidir.

Homeros'un adını taşıyan vadi

Bornova'daki Homeros Vadisi, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından Mayıs 2008'de rekreasyon alanı olarak hizmete açıldı ve 2010'da alana yeni eklemeler yapıldı. Vadinin uzunluğu yedi kilometredir. Adını, içindeki mağarayla şair arasında kurulan eski bağdan alır. Antik coğrafyacı Pausanias, Smyrnalıların Meles Irmağı'nın kaynağında Homeros'un şiirlerini yazdığı söylenen bir mağara bulunduğunu not etmişti. Yöre halkı Bornova'daki mağarayı nesillerdir bu mağarayla özdeşleştirir. Destanların tam olarak nerede yazıldığı ise bilinmiyor ve Sakız Adası gibi başka yerler de şaire sahip çıkıyor. Bu konuda kitap yazan araştırmacı Altan Altın, Homeros'un tanrılaştırılmasını gösteren ve MÖ 3. yüzyıla tarihlenen bir frizde Bornova'daki mağaranın şaşırtıcı bir ayrıntıyla betimlendiğini savunuyor. Arkeolog Mehmet Akif Erdem de kazılarda bulunan ve üzerinde Homeros tasviri olan sikkelerin, antik Smyrnalıların şairi kendilerinden biri saydığını gösterdiğini belirtiyor. Bornova bu bağı başka biçimlerde de yaşatıyor; ilçede Homeros'a adanmış bir kitap fuarı düzenleniyor ve yerel bir parkta Truva Savaşı'nın kahramanı Hektor'un heykeli duruyor. Mağaranın duvarlarında ziyaretçilerin kazıdığı Yunanca yazılar vardır, ancak bunların ne kadar eski olduğu belli değildir. Euronews'in 2026 tarihli haberine göre ilçe belediyesi mağarayı düzenleyip ziyarete açmayı planlıyor. Mağara, zeytinliklerle kaplı yamaçlara bakan bir tepededir; vadide yürüyüşe gelirken rahat ayakkabı ve su almayı unutmayın.

Buca'da Levanten bir bahçe, Hasanağa

Buca'daki Hasanağa Bahçesi'nin ilk adı Aliotti Bahçesi'ydi. Bölgede geniş topraklara sahip İtalyan kökenli Levanten Aliotti ailesine ait olan bahçe sık ağaçlıydı ve içinde egzotik hayvanların bulunduğu küçük bir hayvanat bahçesi vardı. Kültür Envanteri'ne göre bahçenin ortasında 1930'ların başında yanıp günümüze ulaşamayan zarif bir köşk duruyordu. Köşkün yakınındaki havuz ve çeşmelerle süslenmiş kayalık ise bugün hala ayaktadır. Mülk 1920'lerin ortasında, kaynaklara göre 1925 ya da 1926'da, Ödemiş'in ileri gelenlerinden Sarıgöllü Hasan Ağa'ya satıldı. Hasan Ağa bahçeyi halkın kullanımına açık tuttu ve zamanla burası Hasan Ağa Bahçesi olarak anılmaya başladı. Yeni Asır'daki bir yazıya göre bahçenin genel düzeninde Latin Avrupa anlayışı hakimdir. Aynı yazı, zaman içinde bahçeye kafeterya, kütüphane, nikah salonu, izci merkezi ve yapay bir şelale eklendiğini, farklı ağaç türleriyle küçük bir Karadeniz coğrafyasını andıran bir doku oluştuğunu anlatır. Parkın çevresindeki duvarlar 2003'te yıkıldı ve bahçe sokağa açıldı. Bugün yaklaşık 96 dönümlük alanda iki binden fazla ağaç bulunuyor. 1986'da parkta bir buz pateni salonu kuruldu, bu salon 2006'da jimnastik salonuna dönüştürüldü. 2013'te tamamlanan yenilemeden sonra alanda 1.400 metrelik tartan pist, bisiklet yolu, spor sahaları, kaykay pisti ve oyun alanları yer alıyor. Koşu yapan Bucalılarla dolu pistin ortasında eski ağaçların altında durmak, bahçenin iki dönemini aynı anda görmek demektir.

Hangi alana ne zaman

Düz zeminde, deniz kenarında ve bisikletle gezilecek bir gün istiyorsanız İnciraltı'yı seçin; ormanla lagünü aynı yürüyüşte birleştirmek mümkündür. Yokuş çıkmayı ve şehri yukarıdan görmeyi seviyorsanız İzmir Kent Ormanı'nın seyir noktalarına yönelin; yaz aylarında oraya serin sabah saatlerinde çıkmak daha rahattır. Aşık Veysel'i konser takvimiyle birlikte planlamak mantıklıdır, ama sakin bir yürüyüş isteyenler hafta içi sabahlarını seçmelidir. Hasanağa Bahçesi Buca'nın içinde olduğu için kısa bir akşam yürüyüşüne uygundur. Homeros Vadisi için yürüyüş ayakkabısı ve yarım gün ayırın. Hangisine giderseniz gidin, çöpünüzü geri getirin ve İnciraltı'ndaki mangal yasağı gibi alana özel kurallara uyun. Bu alanların hepsi ortak kullanım içindir ve ertesi sabah gelen ziyaretçi de aynı temizliği hak eder.

Kaynaklar

Yorumlar

0/1000

İlk yorumu sen yaz