İstanbul'da Kahvaltı Nerede ve Nasıl Yapılır

Türkiye'de kahvaltı bir öğün değil, bir tören. İstanbul'da bunun iki ucu vardır: ayakta, iki dakikada yenen simit-çay ve masayı baştan başa kaplayan, iki saat süren serpme kahvaltı. İkisi de şehri anlamanın yoludur.

Serpme kahvaltı, küçük tabaklarla gelen bir sofradır: beyaz peynir, kaşar, tulum, zeytin çeşitleri, bal ve kaymak, reçeller, domates-salatalık, sucuklu yumurta ya da menemen, sigara böreği, tereyağı ve sınırsız çay. Kişi başı fiyatlanır ve sofradan kalkmak hüner ister. Beşiktaş Çarşı hafta sonu sabahları bu iş için kurulmuştur; kahvaltı salonları 8'de açılır ve 10'dan sonra sıra oluşur. Kadıköy'de Moda'nın sokakları ve Yeldeğirmeni'nin kafeleri aynı işi daha genç bir kalabalıkla yapar. Boğaz'da kahvaltı istiyorsanız Bebek ve Arnavutköy sahilinde manzaralı kafeler ve Emirgan Korusu'ndaki Sarı Köşk vardır; fiyat manzarayla orantılıdır. Anadolu yakasının kuzeyinde Polonezköy ve Beykoz'daki Hidiv Kasrı köy kahvaltısı için gidilen yerlerdir.

Van kahvaltısı ayrı bir türdür: otlu peynir, murtuğa (un-tereyağı kavurması), kavut ve cacık ile Doğu'nun sofrası. Kadıköy ve Fatih'te Vanlıların işlettiği kahvaltı salonları bunu yapar ve sabah 7'den itibaren açıktır.

Hızlı tarafta simit vardır. Susamlı halka, sokak arabalarından ve fırınlardan alınır; yanına üçgen peynir ya da bir bardak çay yeter. Vapurda simit yemek ve martılara atmak İstanbul'un gündelik ritüelidir. Poğaça ve açma fırınların sabah ürünleridir; Karaköy ve Eminönü'nün tarihi fırınları sabah 6'da sıcak çıkarır. Su böreği, kat kat hamurun arasında peynir ya da kıyma, kahvaltı ile öğle arasındaki boşluğu doldurur. Sarıyer böreği de meşhurdur, sahildeki börekçilerden alınır.

Birkaç kural: Kahvaltı hafta sonu 9–12 arasında yapılır, hafta içi daha erken. Menemen soğanlı mı soğansız mı tartışması ciddidir, sorun. Çay ince belli bardakta gelir ve bitince yenisi sorulmadan konur; istemiyorsanız kaşığı bardağın üstüne koyun. Türk kahvesi kahvaltıdan sonra içilir, kahvaltıda değil. Ve ne kadar dolu olursa olsun, kahvaltı masasından ekmek eksilmez.

Kahvaltıyı nerede yapacağınıza karar verirken günün planına bakın: Sultanahmet'e gidecekseniz Sirkeci'nin tarihi kahvaltıcıları, Boğaz'a çıkacaksanız Beşiktaş ya da Bebek, Anadolu yakasını gezecekseniz Kadıköy ya da Kuzguncuk. Hafta sonu 11'den sonra her yerde sıra vardır ve serpme kahvaltı bir saatten kısa sürmez; öğle yemeğini atlamayı göze alın. Ramazan ayında kahvaltı yerleri gündüz açık kalır ama sokaklar sakindir, iftar sofraları ise ayrı bir deneyimdir.