Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Radar Türkiye

Hersek Lagünü, Marmara Kıyısında Bir Kuş Durağı

Marmara'nın kıyısında ince bir şerit Marmara Denizi'nin güney kıyısında, Altınova ilçesinin sınırları içinde sığ bir su yüzeyi uzanır: Hersek Lagünü.

Radar TürkiyeRadar Türkiye6 Kasım 2026
Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Hersek Lagünü, Marmara Kıyısında Bir Kuş Durağı

Marmara'nın kıyısında ince bir şerit

Marmara Denizi'nin güney kıyısında, Altınova ilçesinin sınırları içinde sığ bir su yüzeyi uzanır: Hersek Lagünü. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sayfasına göre alan, Yalova şehir merkezine yaklaşık 27 kilometre uzaklıktadır. Lagünü denizden ayıran şey geniş bir kara parçası değil, ince bir kıyı şeridi. Bu yüzden haritada göl ile deniz neredeyse birbirine değiyormuş gibi görünür. Resmi sayfada alanın 167 hektar olduğu yazılır; bu ölçü, mahalli öneme haiz sulak alan olarak korunan bölgeyi anlatır. Bakanlığın tanımına göre Hersek Lagünü, kısmen küçük bir alana sahip olmasına rağmen çok değerli bir sulak alan ekosistemidir. Koruma statüsünün tarihi de bellidir. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, alanı 23 Şubat 2016 tarihli yazıyla Mahalli Öneme Haiz Sulak Alan olarak tescil etmiştir. Alandaki çalışmaları Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği kapsamında Yalova İl Şube Müdürlüğü yürütür. Yani burası bir gezi bahçesi olmadan önce, kuşlar ve bitkiler için ayrılmış bir koruma alanıdır. Bunu bilmek lagüne bakışınızı değiştirir. Amaç bir manzara noktasında fotoğraf çekip ayrılmak değil, yaşayan bir sistemi sabırla izlemektir.

Sığ suyun hesabı

Hersek Lagünü'nü ayırt eden özellik derinliğidir, daha doğrusu derinliksizliği. Bakanlık sayfasındaki tespitlere göre gölün ortalama derinliği 50-60 santimetre, en derin noktası ise 90 santimetredir. Bu kadar sığ bir su, yürüyerek beslenen kuşlar için elverişli bir ortam oluşturur. Lagüne su girişi de kendine özgüdür. Fırtınalı havalarda kıyı şeridinden göle taşan deniz suları, göl yüzeyine düşen yağışlar, lagünün güneyindeki arazilerin drenaj suları ve yüzeysel akışlar gölü besler. Böylece göl, denizle kara arasında sürekli yer değiştiren bir denge içinde kalır. Bakanlık sayfası tuz oranını, derinliği, su altı çeşitliliğini ve sıcaklığı lagünün kuş cenneti olmasındaki en önemli etkenler olarak sayar. Besin zincirinin önemli halkalarından biri Ruppia maritima adlı sucul bitkidir. Resmi sayfaya göre bu bitki, su kuşlarının beslenmesi açısından büyük önem taşır. Alanda ayrıca nesli kritik düzeyde tehlike altında olan, endemik Rumex bithynicus türü lagünün kuzeyinde iki noktada tespit edilmiştir. Bu bilgi, lagünün yalnız kuşlar için değil bitki örtüsü için de değerli olduğunu gösterir. Gözlem yaparken suya, kıyıya ve otlara birlikte bakmak, kuşların neden burada olduğunu anlamanın en kısa yoludur.

Göç yolunun üzerinde

Lagünün asıl hikayesi, bir göç koridorunun üzerinde durmasıdır. Bakanlık sayfasına göre alan, ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde Avrupa ile Afrika kıtaları arasında yüz binlerce kuşun geçtiği göç yolu üzerindedir. Kuşlar uzun yolculuklarında dinlenecek, beslenecek sığ ve güvenli sular arar; Marmara kıyısındaki bu lagün tam böyle bir durak sunar. Aynı sayfa lagünün en kalabalık olduğu mevsimin kış olduğunu belirtir. Kış, burada sessiz bir mevsim değil, tersine hareketli bir sezondur. Lagün kışın barındırdığı flamingo sayısıyla Marmara bölgesinde önemli bir konaklama yeri olarak anılır. Pembe sürülerin sığ suda birlikte beslenmesini görmek, çoğu gözlemci için ziyaretin en akılda kalan anıdır. Kaynaklara göre alanda toplam 255 kuş türü bulunur. Bakanlık sayfası 2024 yılındaki kış ortası su kuşu sayımlarının da bu alanda yapıldığını gösteriyor. Sayım rakamları her yıl değiştiği için buraya yazılmıyor; güncel tablo için kuş gözlem alanının sitesindeki sayım bölümüne bakılabilir. O sitede ayrıca kuş türleri listesi, fotoğraf ve video galerisi ile canlı izleme bölümü de yer alır. Ziyarete çıkmadan önce bu sayfalara göz atmak, hangi türleri arayacağınızı bilmenizi sağlar.

Kıyı şeridinde koloni kuran türler

Lagün yalnız konuk kuşlara ev sahipliği yapmaz; yaz aylarında üremek için gelen göçmenlere de uygun bir yaşam alanı sunar. Resmi sayfa, özellikle denizle göl arasındaki kıyı şeridinde koloni halinde üreyen önemli türlerin bulunduğunu söyler. Bunlar kara gagalı sumru, sumru, Akdeniz martısı, poyrazkuşu, küçük halkalı cılıbıt ve gümüş martıdır. Koloni, yani çok sayıda çiftin birbirine yakın yuva kurması, ince şeridin ne kadar değerli olduğunu gösterir. Denizle göl arasında kalan bu dar zemin, kuşlar için hem beslenme suyuna hem de açık bir yuvalama alanına yakınlık demektir. Kıyıdan okuyan bir ziyaretçi için de ders çıkar: yuvalama döneminde kıyı şeridine yaklaşmak, kuşları rahatsız eder. Dürbünle uzaktan izlemek her zaman en doğru yoldur. Sabahın erken saatleri ve akşamüstü, kuşların en hareketli olduğu zamanlardır; ışık da bu saatlerde fotoğraf için daha yumuşaktır. Yaz ve kış gözlemleri birbirinden çok farklı bir tablo çizer. Kışın kalabalık su kuşu sürüleri ön plandayken, yazın kıyı şeridindeki koloniler öne çıkar. Bu iki sezonu ayrı ayrı görmek, lagünü bir yıl boyunca değişen bir sahne olarak tanımanızı sağlar.

Erişilebilir korunan alan fikri

Kuş gözlem alanının sitesi, Hersek Lagünü'nün engelliler ve ailelerine hizmet veren bir Erişilebilir Korunan Alan olarak tasarlandığını söyler. Aynı sitede bu nitelik, Türkiye'de ilk ve tek olarak sunulur; bu ifade kurumun kendi anlatımıdır. Fikir basit ama değerlidir: doğa gözlemi, yürümekte zorlanan ya da tekerlekli sandalye kullanan ziyaretçiler için de mümkün olmalıdır. Alanın kuş gözlem evi de bu anlayışın merkezindedir. Yalova Üniversitesi Altınova Meslek Yüksekokulu'nun 2022 tarihli etkinlik haberi, öğrencilerin ve akademik heyetin lagünün farklı bölümlerini gezdiğini anlatır. Bu not, gözlem evinin dürbünle okuma için kurulduğunu doğrular. Ailelerle gelen ziyaretçiler için de lagün iyi bir okul gibidir. Çocuklara kuşları saymayı, renklerini ve yürüyüşlerini ayırt etmeyi öğretmek için sakin bir ortam sunar. Ziyaret koşullarını ve erişim olanaklarını önceden resmi siteden öğrenmek en sağlıklısıdır.

Lagün ve köprü

Hersek Lagünü, Osmangazi Köprüsü'nün hemen yanındadır; Körfez geçişini bilenler için bu yakınlık tanıdıktır. Bakanlık sayfasına göre ilk planlamada köprü ayaklarının lagünden geçmesi gerekiyordu. Aynı sayfa, doğaya duyarlılık gözetilerek köprünün projesinin revize edildiğini ve köprüye kavis verilerek lagünün korunmasının sağlandığını yazar. Bu bilgi coğrafyayı anlamak için de işe yarar. Lagün, büyük bir ulaşım yapısının hemen komşusu olsa da korunan bir sulak alandır. Yol ve köprü sesine rağmen kuşların burayı sürdürülebilir bir durak olarak kullanmaya devam etmesi, alanın değerini gösterir. Ziyaretçi için ilginç bir fırsat da doğar: aynı bakışta hem insan eliyle yapılmış büyük bir yapıyı hem de bir sulak alanın sakin yüzeyini görebilirsiniz. Bu karşıtlık, fotoğraflara farklı bir katman ekler. Yine de odak lagünün kendisinde olmalıdır. Kuşlar ve su yüzeyi, köprünün siluetinden çok daha uzun süre bakmaya değer.

Nasıl okunur, nasıl gidilir

Lagüne gitmek için Yalova'dan Altınova yönüne ilerlenir; resmi sayfaya göre mesafe yaklaşık 27 kilometredir. Kuş gözlem alanının adresi sitesinde Hersek Mahallesi, Hersek Caddesi, Hersek köyü yolu, Altınova olarak verilir. Güncel ulaşım seçeneklerini ve araç durumunu bölgesel ulaşım kaynaklarından kontrol edin. En önemli uyarı ziyaret durumuyla ilgilidir. Kuş gözlem alanının sitesinde, bakım çalışması nedeniyle alanın ziyarete kapalı olacağını bildiren duyurular yayımlanmıştır. Bu yüzden kuş gözlem alanının açık olduğunu varsaymayın; gitmeden önce resmi siteden güncel durumu, çalışma saatlerini ve giriş koşullarını öğrenin. Lagünü kıyıdan ve çevre yollardan uzaktan okumak, her zaman daha esnek bir seçenektir. Mevsim seçimi de önemlidir. Kalabalık su kuşları ve flamingolar için kış, koloni gözlemi için yaz, göç hareketi için ilkbahar ve sonbahar öne çıkar. Yanınıza dürbün, sıcak tutan giysi, rüzgara dayanıklı bir ceket ve su alın. Kıyı şeridinde esen rüzgar kış aylarında hissedilir. Sessiz kalmak ve ani hareketlerden kaçınmak, kuşları yakından görmenin en iyi yoludur. Fotoğraf çekecekseniz uzun bir mercek işinizi kolaylaştırır. Alanın kendi koruma kurallarına uymak, lagünün gelecek yıllarda da aynı zenginlikle kalmasına katkı sağlar.

Kaynaklar

Yorumlar

0/1000

İlk yorumu sen yaz