Cami Ziyaretinde Bilinmesi Gerekenler

İstanbul'un en görkemli yapılarının çoğu cami ve hepsi ibadete açık; yani gezdiğiniz yer aynı zamanda birilerinin dua ettiği yer. Birkaç basit kural hem sizi rahat ettirir hem de yerel halkın saygısını kazandırır.

Kıyafet: Kadın ve erkek herkes için omuzlar ve dizler kapalı olmalı; şort, askılı üst ve mini etekle girilmez. Kadınlar saçlarını örten bir eşarp takar. Büyük camilerin girişinde ücretsiz örtü ve etek dağıtılır ama kendi eşarbınızı taşımak daha pratiktir. Ayakkabılar girişte çıkarılır; poşet verilir ya da raflara konur. Çorap giymek hem hijyen hem rahatlık açısından iyi fikirdir.

Zamanlama: Camiler günde beş vakit namaz için ziyarete kapanır; her kapanış yaklaşık 30 dakika sürer. Cuma öğle namazı en uzun ve en kalabalık olanıdır, cuma 12:00–14:30 arası büyük camileri planınızdan çıkarın. Namaz vakitleri güneşe göre değiştiği için gitmeden önce o günün saatlerini kontrol edin. Sabah erken ve ikindi sonrası en sakin zamanlardır.

İçeride: Sessiz konuşun, koşmayın, namaz kılanların önünden geçmeyin ve onları fotoğraflamayın. Flaş kullanmayın. Ayasofya ve Sultanahmet gibi büyük camilerde ziyaretçi alanı halıyla ya da bariyerle ayrılmıştır, o sınırı geçmeyin. Mihrap ve minber ibadet alanıdır, üzerine çıkılmaz. Küçük camilerde ziyaretçi az olduğu için bir görevli size eşlik edebilir; kısa bir teşekkür yeterlidir.

Ücret: Camiye giriş ücretsizdir; Ayasofya'da turistler için üst galeriye ayrı biletli giriş uygulanır, ibadet için giriş her zaman serbesttir. Bağış kutuları vardır, zorunlu değildir. Cami çıkışında rehber ya da 'bilet' satmaya çalışanlar resmi görevli değildir.

Çocuklar: Camiler çocuklara kapalı değildir, ama koşan ve bağıran çocuklar ibadet edenleri rahatsız eder. Avlular çocuklar için daha uygundur; Sultanahmet'in ve Süleymaniye'nin avluları oturmak için de güzeldir.

Hangi camiler görülmeli? Ayasofya ve Sultanahmet kaçınılmazdır; Süleymaniye daha sakin ve mimari olarak daha bütündür. Rüstem Paşa İznik çinileri için, Küçük Ayasofya Bizans planı için, Edirnekapı'daki Mihrimah Sultan ışığı için görülür. Eyüp Sultan bir türbe ziyaret yeridir ve atmosferi farklıdır: kalabalık, duygusal ve kutsal; buraya turist gibi değil ziyaretçi gibi gidin. Kariye ve Fethiye eski Bizans kiliseleri olan camilerdir; mozaikler örtülü olabilir, gitmeden önce durumunu sorun.

Son bir not: Ezan okunurken cami avlusunda durmak, konuşmadan dinlemek, İstanbul'un en güzel anlarından biridir. Fotoğraf makinesini indirin ve dinleyin.

Ramazan ayında camiler akşam teravih namazı için kalabalık olur ve gündüz ziyaretler daha sakindir; Sultanahmet Meydanı'ndaki iftar sofraları ve mahya ışıkları bu ayın kendine özgü manzarasıdır. Kandil gecelerinde Eyüp Sultan başta olmak üzere büyük camiler gece boyunca açık ve doludur; o geceleri ziyaret için değil, atmosferi dışarıdan izlemek için seçin. Cami avlusundaki şadırvan abdest içindir, oturmak ve dinlenmek için değil.