Ankara'nın Parkları ve Göletleri Rehberi
Ankara bozkırın ortasında kurulmuş bir başkent ve şehrin yeşili ile suyunun büyük bölümü sonradan, planla ve emekle yaratıldı.
Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Ankara bozkırın ortasında kurulmuş bir başkent ve şehrin yeşili ile suyunun büyük bölümü sonradan, planla ve emekle yaratıldı. Bu yüzden Ankara'nın parkları yalnızca dinlenme yeri değil, şehrin hangi dönemde nasıl büyüdüğünü gösteren belgeler gibidir. Ulus'taki Gençlik Parkı 1940'ların, Kavaklıdere'deki Kuğulu Park 1950'lerin, Altınpark ve Seğmenler 1980'lerin izini taşır; Göksu, Harikalar Diyarı ve Esertepe ise 2000'lerde açıldı. Bu yazıda merkezden çevre ilçelere doğru ilerleyerek suyu olan parkları ve şehrin iki doğal gölünü ilçe ilçe dolaşıyoruz. Tekne, oyun alanı ve spor tesislerinin ücret ve saatleri sık değiştiği için rakam vermiyoruz; gitmeden önce işleten kurumun güncel duyurularına bakmanızı öneririz.
Ulus'ta Gençlik Parkı
Gençlik Parkı, Cumhuriyet'in ilk yıllarında bataklıklarla kaplı olan yaklaşık 28 hektarlık bir arazide kuruldu. İnşaatına 1936'da başlanan park 19 Mayıs 1943'te açıldı. İlk projede kuş bahçesi, açık hava tiyatrosu, çocuk bahçesi, labirent, yüzme havuzu ve atlı gezintiler için uzun bir gezi yolu vardı. Parkın ortasındaki büyük havuz, Ulus'un kalabalığından birkaç adımda uzaklaşmanın en kolay yoludur. 1951'de kurulan lunapark ve 1957'de TCDD'nin işletmeye başladığı, parkı dolaşan iki minyatür tren, birkaç kuşak Ankaralının çocukluk hatırasıdır. Park 2007 ile 2009 arasında yenilendi; havuz kenarındaki banklar bugün de öğle arası veren çalışanların ve torununu gezdiren büyüklerin buluşma yeridir.
Kavaklıdere'de Kuğulu Park
Kuğulu Park çok daha küçüktür ama Çankaya'nın simgesi sayılır. Kavaklıdere semtine adını veren derenin ve kavaklığın kalıntısı olan gölet ile çevresi 1958'de park haline getirildi. Parkın adı, 1975'te Viyana Belediyesi'nin hediye ettiği ve Viyana ile Ankara adı verilen iki beyaz kuğudan gelir. Bugün havuzda görülen kara kuğular ise Pekin'den gelen bir hediyedir. Yaklaşık 7.743 metrekarelik parkta kuğu, kaz ve ördeklerle birlikte yirmi dört farklı kuş türü bulunur. Park 2012'de sit alanı ilan edildi ve yeniden düzenlenerek Şubat 2013'te tekrar açıldı. Heykeltıraş Attila Onaran'ın 1977'de belediyeye bağışladığı çelik Ayakta Öpüşenler heykeli ve girişteki Tunalı Hilmi heykeli parkın iki tanıdık figürüdür. Tunalı Hilmi Caddesi ile Atatürk Bulvarı arasında bir geçiş noktası olduğu için kısa bir mola için idealdir.
Çankaya Köşkü'nün altında Seğmenler
Biraz güneyde, Atatürk Bulvarı ile İran Bulvarı arasında Seğmenler Parkı uzanır. Atatürk'ün doğumunun yüzüncü yılı anısına açılan proje yarışmasını Selami Sözer kazandı; temeli 1981'de atılan park 10 Ekim 1983'te açıldı ve yaklaşık 67 bin metrekareyi kaplar. Parkın orta kısmından Kavaklıdere akar; havuzları, çocuk bahçesi ve bir dönem televizyon programlarına sahne olan bir amfitiyatrosu vardır. Parka adını veren Seğmenler Anıtı heykeltıraş Burhan Alkar'ın eseridir ve saz çalan, at üstünde bayrak taşıyan seymenleri gösterir. Parkta İlhan Koman'ın şehre yılbaşı armağanı olarak verdiği bronz bir heykel de durur. 2016'da kaidesinden sökülüp çalınan heykelin yenisi, Ankara'da korunan kalıptan dökülerek 31 Aralık 2018'de yerine konuldu.
Dikmen Vadisi'nde şelaleler
Çankaya'nın güneyindeki Dikmen Vadisi, şehrin içinden geçen uzun bir yeşil koridordur. Vadide gecekondu bölgeleri için hazırlanan ilk kentsel dönüşüm projelerinden biri 1989'da başladı ve etap etap ilerledi; ilk etap 1994'te, ikincisi 2002'de, üçüncüsü 2009'da tamamlandı. Bugün yaklaşık 378 bin metrekarelik alanda 31 bin metrekarelik bir gölet, iki büyük ve bir küçük şelale ile 120 binden fazla ağaç bulunur. Vadinin dibindeki yürüyüş yolunda suyun sesini dinleyerek ilerlemek, yaz akşamlarında merkezde serinlemenin güzel yollarından biridir.
Altındağ'da Altınpark
Aydınlıkevler'deki Altınpark, yaklaşık 640 bin metrekarelik alanıyla şehrin en büyük rekreasyon alanlarından biridir. Bu alan 1977'ye kadar golf kulübü olarak kullanıldı; 1985'te açılan proje yarışmasının birincisi uygulanarak bugünkü park kuruldu ve temeli 19 Ekim 1986'da atıldı. Parkın yüzde seksen beşi yeşil alan ve gölet düzenlemelerinden oluşur; göletler yaklaşık 32.700 metrekare tutar. İçinde bir fuar merkezi, olimpik yüzme havuzu, paten pistleri, mini golf sahası ve çocukların deney yaparak bilimle tanıştığı Feza Gürsey Bilim Merkezi vardır. Göletin çevresinde yürüyüp ardından bilim merkezine girmek, çocukla geçirilecek bir yarım gün için iyi bir plandır.
Keçiören'in tepesinde Esertepe
Keçiören'de Etlik ile Esertepe mahalleleri arasında kalan Muhammed Ali Esertepe Parkı, Ankara'nın en yüksek noktalarından birindedir; parkın rakımı 985 ile 1.055 metre arasında değişir. Alan, Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren ordunun açık hava atış alanı olarak kullanıldı ve bu kullanım 1970'te sona erdi. Büyükşehir belediyesi alanı 2013'te alarak parka dönüştürdü; park 19 Mayıs 2015'te açıldı. Haziran 2016'da, kısa süre önce hayatını kaybeden boksör Muhammed Ali'nin adı parka verildi. Yaklaşık 180 bin metrekarelik parka dört ayrı noktadan girilir ve dört giriş meydanı Hun, Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinin adını taşır. Eğimli arazide dolaşmayı kolaylaştırmak için yürüyen merdivenler ve üç diyagonal asansör kurulmuştur. Yamaçtaki kameriyelerle aşağıdaki gölet arasında yürürken şehre doğru açılan manzara parkın asıl armağanıdır. Bitkilerle düzenlenmiş, kenarları ışıklandırılmış bir Türkiye haritası da yukarıdan bakınca fark edilir.
Etimesgut'ta Göksu
Etimesgut'taki Göksu Parkı, eski Susuz Göleti'nin çevresinde kuruldu ve bulunduğu mahalleye de adını verdi. Gölet 1960'ta DSİ'nin taşkın önleme planı kapsamında bakıma alındı; 1972'de hazırlanan bir rekreasyon projesi uygulanmadı ve çevre 1980'lere kadar tarım ve hayvancılık için kullanıldı. Bugünkü park, mimarlar Hüseyin Bütüner ve Hilmi Güner'in 2003 tarihli projesiyle oluştu. Toplam 550 bin metrekarelik parkın yaklaşık 127 bin metrekaresi su yüzeyidir. Göleti çepeçevre saran ahşap yürüme iskeleleri, kuşbakışı seyir sağlayan bir deniz feneri ve tekne barınakları projenin ana öğeleridir. Göl kıyısında bir sahil kasabasındaymış gibi dolaşabilirsiniz, ama suya girmek ve balık tutmak yasaktır. Akşamüstü iskeleler boyunca yürümek batı Ankara'nın en sakin anlarından birini sunar.
Sincan'da Harikalar Diyarı
Sincan'ın Fatih semtindeki Harikalar Diyarı, yaklaşık 1.320.000 metrekarelik alanıyla Avrupa'nın büyük parkları arasında anılır ve 5 Ekim 2004'te açıldı. Halı sahalar, basketbol ve tenis sahaları, mini golf, go kart alanı, kaykay pisti ve beş bin kişilik Nejat Uygur Amfi Tiyatrosu parkın içindedir. Parkın yakınındaki metro istasyonu da aynı adı taşır, bu yüzden şehir merkezinden raylı sistemle gelebilirsiniz. Alan çok büyük olduğu için ziyaretinizi bir ya da iki bölüme odaklayarak planlamak yorulmadan gezmenin yoludur.
Mamak'ta Mavi Göl
Mamak'taki Mavi Göl, Bayındır Çayı üzerinde içme suyu sağlamak amacıyla 1962 ile 1965 arasında yapılan Bayındır Barajı'nın gölüdür. Toprak dolgu gövdeli barajın gölü normal su seviyesinde yaklaşık 0,71 kilometrekare alan kaplar. Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Mavi Göl'ü ilçenin tabiat varlıkları arasında sayar. Bir içme suyu kaynağının kıyısında olduğunuzu unutmayın; işaretli alanların dışında suya yaklaşmayın ve çöpünüzü geri götürün.
Gölbaşı'nda Mogan ve Eymir
Şehrin iki doğal gölü güneyde, Gölbaşı'ndadır ve ikisi de set gölüdür. Elmadağ'dan inen derelerin taşıdığı kum ve çakıl eski bir vadinin önünü kapatmış, gerisinde göllerin çanakları belirmiştir. Mogan Gölü yaklaşık 6,3 kilometrekarelik yüzeyi ve 14 kilometrelik çevresiyle ikisinin büyüğüdür. Göl ve çevresi Gölbaşı Özel Çevre Koruma Bölgesi içinde yer alır. Burada bugüne kadar 226 kuş türü kaydedilmiş ve göl özellikle dikkuyrukların ve pasbaş patkaların yoğun ürediği bir sulak alan olarak bilinir. Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de iki gölü yürüyüş, bisiklet turu, piknik ve kuş gözlemi için öne çıkarır. Kıyıdaki park boyunca sabah erken yürüyüp sazlıklara dürbünle bakmak gölü tanımanın en iyi yoludur.
Eymir Gölü, Mogan'dan gelen bir kanal ve 1972'de yapılan bir regülatörle beslenir ve ondan yaklaşık üç metre aşağıdadır. Gölün arazisi Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne aittir. 1930'larda bir gezginin tamamen kıraç diye anlattığı çevresi, 1960'larda rektör Kemal Kurdaş'ın çabasıyla ağaçlandırıldı ve bu çalışma 1995'te Ağa Han Mimarlık Ödülü ile tanındı. Yaklaşık dokuz kilometrelik çevresi olan göl, üniversitenin kürek ve yelken takımlarının çalışma alanıdır. Kıyıyı dolaşan yol yürüyüşçülerin ve bisikletlilerin gözdesidir; giriş koşulları üniversiteye bağlı olduğu için güncel kuralları ODTÜ'nün duyurularından kontrol edin.
Hangi mevsimde nereye
Göçmen kuşları görmek istiyorsanız ilkbahar ve sonbaharda Mogan'ın sazlıklarına gidin. Yaz akşamlarında Dikmen Vadisi'nin şelaleleri ve Göksu'nun iskeleleri serinletir, öğle sıcağında ise ağaçlıklı Seğmenler ve Gençlik Parkı daha rahattır. Kışın Esertepe'nin tepesinden karlı şehri izlemek ayrı bir deneyimdir, ama bozkır rüzgarına karşı kalın giyinin. Büyük parkların çoğu hafta sonu kalabalıklaşır; sessiz bir yürüyüş istiyorsanız hafta içi sabahları tercih edin.
Pratik notlar
Göletlerin hiçbiri yüzme yeri değildir; çocuklarla iskele ve kıyı kenarlarında dikkatli olun. Kuğu ve ördekleri ekmekle beslemek onlara zarar verir, yiyecek atmayın. Kuş gözlemi için dürbün, uzun yürüyüşler için su ve rüzgarlık yanınızda olsun. Ankara yüksek bir şehirdir ve güneş serin havada bile yakar, şapkanızı unutmayın. Parklar arasında geçiş yaparken metro ve otobüs hatlarını EGO'nun güncel sayfasından kontrol edin; aynı gün içinde ikiden fazla büyük parkı birleştirmek yerine birini doyasıya gezmek daha keyiflidir.
Kaynaklar
- Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ankara'daki dev parka Muhammed Ali adı verildi, https://www.ankara.bel.tr/haberler/ankaradaki-dev-parka-muhammed-ali-adi-verildi-8821
- Ankara Büyükşehir Belediyesi, Esertepe'ye dev rekreasyon alanı, https://www.ankara.bel.tr/haberler/esertepe-ye-dev-rekreasyon-alani-3288
- Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Doğa ve ekoturizm, https://ankara.ktb.gov.tr/TR-391155/doga--ekoturizm.html
- Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Mamak, https://ankara.ktb.gov.tr/TR-152778/mamak.html
- Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Gölbaşı, https://ankara.ktb.gov.tr/TR-152769/golbasi.html
- Vikipedi, Muhammed Ali Esertepe Parkı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Muhammed_Ali_Esertepe_Park%C4%B1
- Vikipedi, Göksu Parkı, https://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%B6ksu_Park%C4%B1
- Vikipedi, Harikalar Diyarı (Ankara), https://tr.wikipedia.org/wiki/Harikalar_Diyar%C4%B1_(Ankara)
- Vikipedi, Altınpark (park), https://tr.wikipedia.org/wiki/Alt%C4%B1npark_(park)
- Vikipedi, Gençlik Parkı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gen%C3%A7lik_Park%C4%B1
- Vikipedi, Kuğulu Park, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ku%C4%9Fulu_Park
- Vikipedi, Seğmenler Parkı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Se%C4%9Fmenler_Park%C4%B1
- Vikipedi, Dikmen Vadisi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Dikmen_Vadisi
- Vikipedi, Eymir Gölü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Eymir_G%C3%B6l%C3%BC
- Vikipedi, Mogan Gölü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mogan_G%C3%B6l%C3%BC
- Vikipedi, Bayındır Barajı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bay%C4%B1nd%C4%B1r_Baraj%C4%B1
Yorumlar
İlk yorumu sen yaz
