Denizli'nin doğusunda, Ankara yolu üzerindeki Honaz, tek bir günde üç ayrı doğa ve tarih deneyimi sunar. Sıcak sulu bir mağara, kazılmamış bir antik kent alanı ve Ege Bölgesi'nin en yüksek dağı aynı ilçenin sınırları içindedir. Bu yazı, Pamukkale kalabalığından uzak, sakin bir gün planı arayanlar için kaynaklara dayanan bir rehberdir.

Honaz neden ayrı bir gün hak ediyor

Kültür Portalı, Kaklık Mağarası'nın Denizli-Ankara karayolunda Denizli il merkezine 30 kilometre mesafede, Honaz ilçesi Kaklık Mahallesi'nde olduğunu yazar. Honaz Belediyesi ise Colossae'nin Denizli'nin 25 kilometre doğusunda bulunduğunu söyler. Yani ilçe, il merkezinden kısa bir yolculukla ulaşılabilecek mesafededir. Durakların her biri farklı bir karakter taşır: mağara su ve yeşille, antik kent alanı tarihle, dağ ise yükseltiyle ilgilidir.

Bu planda kalabalık beklemeyin ama hazırlıklı olun. Mağara ile park arasında ulaşım için kendi aracınız ya da düzenli minibüs bağlantıları gerekebilir. Aşağıda her durağın ulaşım bilgisini kaynağındaki haliyle aktaracağım; güncel durum için Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü sayfasına bakmanızı öneririm.

Kaklık Mağarası'nın doğası

Kültür Portalı'na göre mağaranın içinde termal su bulunur. Aynı sayfa, doğrudan güneş ışığı alan ve sürekli su damlayan duvarlarda sık bir yosun ve küçük yapraklı sarmaşık türü bitkilerin yetiştiğini yazar. Bu bitkiler gün içinde aydınlanmaya bağlı olarak yeşilin farklı tonlarını alır ve mağaraya ayrı bir güzellik katar. Fotoğraf çekecekseniz ışığın değiştiği saatlere göre aynı duvarın farklı renkler vereceğini bilmek yararlıdır.

Sayfa, mağaranın yakınında küçük bir amfi tiyatro, seyir alanları ve kameriyelerin 2002 mayısından itibaren ziyaretçilerin hizmetine sunulduğunu da belirtir. Seyir alanlarında durup mağaranın dış cephesine ve çevresindeki yeşile bakmak, içeriye girmeden de keyifli bir deneyimdir.

Mağaraya ulaşım ve yürüyüş

Kültür Portalı'na göre Denizli-Ankara karayolu 30 kilometre takip edilerek Honaz'ın Kaklık Mahallesi'ne gelinir. Bu mahalleden kuzeye ayrılan yol 3 kilometre izlenerek mağaraya ulaşılır. Denizli il merkezinden Kaklık Mahallesi'ne düzenli olarak minibüs ulaşımı olduğu da aynı sayfada yazılıdır. Mahalleden sonrasında yol koşulları için güncel bilgi almak iyi olur.

Mağara içindeki su ve zemin koşulları mevsime göre değişebilir. Nemli ve ıslak zeminde kaymayan bir ayakkabı giymek akıllıca olur.

Colossae, Aksu Çayı kıyısında bir antik kent

Honaz Belediyesi'ne göre Colossae, Honaz ilçe merkezinin yaklaşık 2 kilometre kuzeyinde, Aksu Çayı kıyısındadır; aynı sayfanın başka bölümü 3 kilometre kuzey der, yani mesafe kaynakta değişiyor. Antik çağdan beri kullanılan güney-doğu yolu üzerinde bir Büyük Frigya merkezidir. Ksenophon'a göre Frigya'nın büyük şehirlerinden biriydi ve Pers egemenliğinde parlak bir dönem yaşadı. M.Ö. 2. yüzyıldan itibaren Hierapolis ve Laodikeia'nın kurulmasıyla önemini yitirdi.

Belediye sayfası, M.S. 1. yüzyıl başlarında kentin Laodikeia ile birlikte yün ve dokumacılıkta çok geliştiğini, Nero döneminde yaşanan depremle yıkıldığını ve yerleşimin daha sonra bugünkü Honaz ilçe merkezinin bulunduğu yere kaydığını anlatır. Bu bilgiyle beklentiyi doğru kurmak önemlidir. Colossae kazısı yapılmamış bir alandır; ayakta duran görkemli yapılar ya da düzenlenmiş bir ören yeri beklemeyin. Alanın bugün ziyarete açık olup olmadığı ve nasıl gidilebileceği konusunda Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nden bilgi alın.

Honaz Kalesi ve eski Honaz

Honaz Belediyesi'ne göre Honaz'ın antik dönemde bu kadar ilgi çekmesinin en büyük nedenlerinden biri savunmaya elverişli olmasıydı. Kale, Honaz Dağı'nın yalçın kayalarla kaplı yamacında bulunur. Yapılış tarihi kesin olarak bilinmez; Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sine dayanılarak beş köşeli olduğu ve Honas adlı bir melik tarafından yaptırıldığı anlatılır. Bu bir rivayet olarak okunmalıdır.

Belediye ayrıca Bizans döneminde Anadolu yollarının İstanbul'a yönelmesiyle Menderes kentlerinin gerilediğini, savunmaya elverişli konumuyla bugünkü Honaz'ın bulunduğu bölgenin ise rağbet gördüğünü yazar. Ünlü Seyahatname anlatısı dışında kentin geçmişi hakkında bilgi, kalenin dağa yaslanan konumundan da çıkarılabilir. Kale çevresinden ovaya bakıp eski yerleşimin neden dağın eteğine kaydığını görmek, günün en öğretici anlarından biri olabilir.

Honaz'ın uzun tarihi

Honaz Belediyesi, ilçenin tarihçesini Frigya, Lidya, Helenizm, Bergama, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı izleri taşıyan çok katmanlı bir geçmiş olarak özetler. Sayfaya göre bölge antik çağda önce Selevkos, sonra Bergama Krallığı yönetimine girmiş, ardından Roma ve Bizans egemenliğine geçmiştir. Belediyenin aktardığına göre bölge 1077'de Büyük Selçuklu komutanı Afşin Bey'in seferi sırasında ilk kez Türklerin eline geçmiş, 1207'den sonra ise kesin olarak Türk idaresinde kalmıştır.

Osmanlı topraklarına katılma süreci 1391'de başlamıştır; Yıldırım Bayezid Denizli ve yöresini Osmanlı Devleti'ne katmış, bölge 1403'te Timur'un Denizli'yi almasıyla elden çıkmış ve 1429'da yeniden Osmanlı idaresine geçmiştir. Aynı sayfa belediyenin 1914'te kurulduğunu, Honaz'ın 19 Haziran 1987 tarihli 3392 sayılı kanunla ilçe statüsü kazandığını ve kaymakamın 1988'de göreve başlamasıyla ilçenin fiilen faaliyete geçtiğini yazar. Yani bugün gezdiğiniz küçük ilçe, birkaç bin yıllık bir geçiş yolunun, görece genç bir idari kimlikle birleştiği yerdir.

Honaz Dağı Milli Parkı

Kültür Portalı, parkın Honaz, Pamukkale ve Serinhisar ilçeleri sınırları içinde yer aldığını yazar. Honaz Dağı, 2.571 metre rakımla Ege Bölgesi'nin en yüksek noktasıdır. Akdeniz ikliminin hakim olduğu parkta ormanlar, endemik bitkiler ve çevreye göre daha zengin bir bitki çeşitliliği görülür.

Kültür Portalı yaban keçisi, yaban domuzu, porsuk, tilki ve tavşanın yanı sıra 4 sürüngen ve 64 kuş türünden söz eder. Honaz Belediyesi bölgede kaydedilen 964 bitki türünden 122'sinin endemik olduğunu belirtir. Kayalık dik yamaçlar ve şelaleler parkın peyzajını belirler. Belediye ayrıca yağışın önemli bir kısmının kar biçiminde olması nedeniyle dağın kış sporları potansiyeline işaret eder.

Dağa nasıl çıkılır

Kültür Portalı iki yol tarif eder. Birincisinde Denizli-Ankara karayolundan Honaz ilçesine gelinir ve ilçe merkezinden 3 kilometre güneye gidilerek park girişine varılır. İkincisinde Denizli-Antalya karayolu izlenerek Cankurtaran Mahallesi'ne gelinir ve mahalleden doğuya ayrılan yolla parka ulaşılır. Aynı sayfa park içinde ve çevresinde günübirlik konaklama tesisleri bulunduğunu, doğa yürüyüşleri ve kamp için çok sayıda uygun yer olduğunu yazar.

Park giriş koşulları, yürüyüş izinleri ve kamp kuralları değişebilir; bunları resmi kurumlardan öğrenin. Dağda hava hızla değişebilir; sıcak giyinmek, su ve yiyecek taşımak ve dönüş saatini erkenden hesaplamak önemlidir. Kış aylarında kar nedeniyle yollar ve patikalar farklı koşullar sunabilir.

Honaz'ın kirazı ve ismi

Honaz Belediyesi ismin geçmişi için birkaç rivayet sayar. Birine göre ad, Evliya Çelebi'nin anlattığı kale yapıcısı melikten gelir. Bir diğerine göre sırtını dayadığı Honaz Dağı'ndan alır. Üçüncü rivayet ise kelimenin erken olgunlaşan kiraz anlamına geldiğini, Honaz ve ovasının hem tarihte hem bugün kirazıyla tanındığını söyler. Bunlar kesin bilgi değil, rivayettir; ama ilçeyi gezerken akılda kalan renkli ayrıntılardır.

Bir günlük güzergah önerisi

Günü Kaklık Mağarası'nda başlatmak, ışığın ve yeşilin en dikkat çekici olduğu saatleri yakalamanızı sağlayabilir. Öğle saatlerinde Honaz ilçe merkezine gelip kale yamacına ve ovaya bakabilirsiniz; Colossae için ise gidilebilirlik bilgisini önceden alın. Öğleden sonra milli park girişine gidip kısa bir yürüyüş yapmak, günü dağ havasıyla tamamlar.

İsterseniz bu günü Pamukkale ya da Laodikeia ile aynı bölgede ayrı bir günle birleştirebilirsiniz. Laodikeia, Colossae'nin yaklaşık 17 kilometre batısındadır. Her durağın güncel erişim ve ziyaret bilgisi için Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile ilgili resmi sayfalara bakmayı unutmayın.

Kaynaklar

Kültür Portalı, Honaz Dağı Milli Parkı, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/denizli/gezilecekyer/honaz-dagi-milli-parki
Kültür Portalı, Kaklık Mağarası, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/denizli/gezilecekyer/kaklik-magarasi
Honaz Belediyesi, Honaz Tanıtım, https://www.honaz.bel.tr/icerik/honaz-tanitim
Vikipedi, Honaz Dağı Milli Parkı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Honaz_Da%C4%9F%C4%B1_Mill%C3%AE_Park%C4%B1
Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, https://denizli.ktb.gov.tr/

Honaz'da Bir Gün Dağ Mağara ve Antik Kent